තෙමඟුලේ සිදුවීම් නිශ්චිත වශයෙන්ම වෙසක් පොහොය දිනයේම නොවේ

ඓතිහාසික මූලාශ‍්‍රයන් අතුරෙන් ප‍්‍රමුඛ ස්ථානය ගනු ලබන්නේ ත‍්‍රිපිටකයයි’ එනිසා ත‍්‍රිපිටකයේ මෙයට අදාලව ඇති කරුණු කෙරෙහි පළමුව අවධානය යොමු කරමු’ සූත‍්‍ර පිටකයේ දීඝ නිකායේ 16 වන සූත‍්‍රයවූ මහා පරිනිබ්බාන සූත‍්‍රය කෙරෙහි අපගේ විමසුම මුලින්ම යොමු කරමු’ මෙම සූත‍්‍රයේ ඇති අදාල විස්තර ඉතා සරලව හා තර්කානුකූලව ආචාර්ය පාතෙකඩ ඥාණාරාම හිමි විසින් තම ඬපරිනිර්වාණයට පසු සියවස් තුනක්, යන කෘතියේ සඳහන් කොට ඇත්තේ පහත සඳහන් අයුරිණි’
“පිරිනිවන් පෑම සඳහා මල්ල රජුන්ගේ උපවත්තන සල් උයනට වැඩි බුදුන් වහන්සේ අනද තෙරුන් අමතා හිස උතුරට සිටින අසුන පනවන ලෙස කීහ’ මෙම රාත‍්‍රිය ගෙවී යද්දී  බුදුන් වහන්සේ පිරිනිවන් පෑ සේක’ මේ සිද්ධිය වටා අලූතින් එකතු වී ඇති කරුණු රැුසක් ද ඒ අතර දැකිය හැකිය’ සූත‍්‍රයේ සැකැස්ම හා සලකන විට යථෝක්ත අධ්‍යාරෝපිත කරුණු වෙන්කර ගැනීම අපහසු නොවේ’
අවසාන රාත‍්‍රියද බුදුන් වහන්සේට කාර්යය බහුල රැුයක් විය’ සූත‍්‍රයේ පස්වැනි බණ වරට ඇතුළුවී ඇති මෙම රැුයෙහි දේශනා හා සිදුවීම් රැුස අතිමහත්ය’ දෙවියන් අතුරු සිදුරු නැතිව බුදුරදුන් බැහැදැකීමට පැමිණීම” සංවේජනීය ස්ථාන හතර” ථූපාරහ පුද්ගලයෝ” සක්විති රජෙකුගේ මෘත ශරීරයට මෙන් බුද්ධ ශරීරයට පිළිපැදිය යුතු හැටි” අනද හිමියන් කපිසීසය අල්වාගෙන හැඞී’ම” සුභද්‍රගේ පැමිණීම” ආදි කරුණු රැුසක් මෙහි අන්තර්ගතය’ බුදුන් වහන්සේ ලවා අනුමත කරවා ගත යුතු කරුණු රැුසක් මීට ඇතුළු කළා සේය’
ඉක්බිති සයවැනි බණවරෙහි උන්වහන්සේ අවසන් වරට සැක ඇතොත් විචාරණ ලෙස භික්ෂුන්ට කියා භික්ෂූන් නිශ්ශබ් ද වූ පසු :-
“හන්දදානි භික්ඛවේ ආමත්තයාමි වො වයධම්මා සංඛාරා අප්පමාදෙන  සම්පාදෙථඬඬ යනුවෙන් භික්ෂූන් අමතා පිළිවෙලින් රූපාවචර ධ්‍යාන හතරට සමවැද ඉක්බිති අරූපාවචර ධ්‍යාන හතරට සමවැද සඤ්ඤා වෙදයික නිරෝධයට සමවැදුනු සේක’ අනතුරුව ප‍්‍රථම ධ්‍යානය තෙක් අවරෝහනය කොට සතරවැනි ධ්‍යානය තෙක් යලි ආරෝහනය කොට එයිනුදු නැගී ඒ අතර පිරිනිවන් පෑ සේක’ බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වානය සිදු වූ අයුරු ආචාර්ය එඞ්වඞ් පේ’ තෝමස්ට සැක ගෙන  දෙන්නක් විය’ බුද්ධ පරිනිර්වාණය සිදුවූයේ පශ්චිම යාමයේය’ මේ අවස්ථාවේ බුදුන් වහන්සේ සමීපයෙහි සිටියේ ච්රරාත‍්‍රඥ තෙරවරුන් අතුරෙන් අනුරුද්ධ හිමියන් හා අනද හිමියනුන් පමණි’ උන්වහන්සේලා දෙනම රැුයෙහි ඉතිරි කොටස දැහැමි කථාවෙන් පහන් කොට” අලූයම අනද හිමියෝ බුදුන් පිරිනිවී පුවත අනුරුද්ධ හිමියන්ගේ ඇරයුම පිට මල්ලයන්ට දැන්වූහ’
ලොව කම්පාකල මේ සිදුවීම සැබැවින්ම සිදුවූයේ කවදාද? වෙසක් පුර පසලොස්වක පොහෝ දිනයකද? නැතහොත් අන් දිනයකද? බුදුන් වහන්සේගේ පරිනිර්වානය සිදුවූ දිනය පිළිබඳ ස්ථීර නිගමනයකට බැසීමට සූත‍්‍රයෙන් අපට කවර පිටුවහලක් ලැබේදැයි සලකා බැලීමද සූත‍්‍රයේ සැකසීම පිළිබඳ විනිශ්චයකට බැසීමේදී උපකාරිවනවාට සැක නැත’
බුදුහු බෙලූව ගමෙහි වස් එළඹීයහයි සූත‍්‍රයේ දෙවැනි බණවර කියයි’ ඉක්බිති තෙමසකින් පිරිනිවන් පාන බවට ආයුසංස්කාරය හළ බව තෙවැනි බණවරෙහි සඳහන් වේ’ චුන්දගේ දන වළදා රෝගාතුර වීම සිව්වැන්නෙහි එයි’ පිරිනිවන් පෑම සඳහා යමක සල්ගස් අතර උන්වහන්සේ සැතපුණු සේ කැයි පස්වන බණවර කියන අතර පිරිනිවන් පෑමේ පුවත හයවැනි බණවරෙහි කියවේ’ පිරිනිර්වානය පිළිබඳ කථාව සූත‍්‍රය පුරාම විසිරී සිටින අයුරු මෙයින් දැකිය හැකිය’
පරිනිර්වාණය සිදුවූයේ වෙසක් පොහෝ දිනක යැයි සූත‍්‍රය නොකියයි’ තෙමසකින් පිරිනිවන් පාන බවට උන්වහන්සේ ආයු සංස්කාරය හරින්නේ වස් සමාදන්වූ මුලදී බව සූත‍්‍රය අනුව නිගමනය කළ යුතුව ඇත’
වස් අවසානයේදී තෙමසකින් පිරිනිවන් පාන බව ප‍්‍රකාශ කළ සේක නම්” ඊලඟ වර්ෂයේ වෙසක් පොහෝ දිනයේදී පිරිනිවන් පාන බව ගැනීමටද එය හේතුවක් නොවේ’ වස් ඇරඹෙන්නේ ජූලි මස පසලොස්වක පොහොයෙන් හෙයිනි’ දෙවැනි හා තෙවැනි බණවරවලට මැදින් සූත‍්‍රයෙහි අඩංගුවී තිබුණු කොටසක් පසුව සූත‍්‍රයෙන් ගිලිහී යන්නට වීම නිසා මෙම විසදෘශතාව ඇතිවීද? නැතහොත්  පරිනිර්වානය සැබැවින්ම සිදුවූ දිනය මෙයින් කියවේදැයි නිශ්චිත වශයෙන් කිව නොහැකි ද?
පිරිනිවන් පෑම සඳහා බුදුන් වහන්සේ යමක සල්ගස අතර සැතපුණු අවස්ථාවේ සල්ගස් නොකල් මල්වලින් සැරසී සිටි බව පරිනිබ්බාන සූත‍්‍රය කියයි’ එබැවින් පරිනිර්වාණය සිදුවූයේ දෙසැම්බර් අවසාන හරියේදී මිස වෙසක් (අපේ‍්‍රල් – මැයි) මාසයේ නොවේ .
වස් අවසාන හරියේදී තෙමසකින් පිරිනිවන් පාන බවට ආයු සංස්කාරය හරින ලදැඬයි සලකා ගෙනය’ වෙසක් මස පරිනිර්වානය සිදුවූයේ නම්” නොකල්හි මල් හටගැනීමක් ගැන පැවසිය  යුතු නොවේ’ මාර්තු හරියේදී සල්ගසේ මල්හට ගැනීම ඇරඹෙන හෙයිනි”  එසේ නම් සම්බුද්ධ පරිනිර්වානය සිදුවූ දිනය පිළිබඳවත් මේ අනුව දැක්වෙන කාල පරිච්ෙඡ්දයන් අතර වෙනසක් දිස් නොවන්නේ ද? පරිනිර්වානය අරබයා පෙළෙහි එන වකවානුවන්” පිළිගත් මතයන් අතර ඇති මෙම විසදෘශතාව දුටු බුද්ධඝෝෂ හිමියෝ සමන්ත පාසාදිකාවේදී මෙන්ම සුමංගල විලාසිනියේදීත් මෙම අවුල ලිහන්නට උත්සාහ කළහ’ බෙලූව ගමෙහි වස් එළඹී බුදුන් වහන්සේ වීය_්‍යයෙන් මාරාන්තික වේදනාවකින් පෙළුණහ’ එය මැඩගෙන දසමසක් ජීවිත සංස්කාරය ඉටා වැඩහුන්සේකැඬයි බුද්ධඝෝෂ හිමියන් පවසති’ (මහා විපස්සනාය වෙදනං වික්ඛම්හෙත්වා දසමාසෙ මා උප්පජ්ජිත්‍ථාති සමාපත්තිං සමාපජ්ජි- සුමංගල විලාසිනි -379 පිටුව)
කාල පරිච්ෙඡ්දය පිළිබඳ අදහසක් සූත‍්‍රය ඉදිරිපත් නොකරතත්” පශ්චාත්කාලීන සම්ප‍්‍රදාය ඒ සැටියෙන්ම රැුක ගැනීමේ අදහසින් දසමසක් ජීවිත සංස්කාරය ඉටා ගැනීමේ අදහස ඉදිරිපත් කරණ ලද්දේ යැයි නොකිව හැකිද? ප‍්‍රචලිත සම්ප‍්‍රදාය වශයෙන් ගැනෙන වෙසක් මස පිරිනිවන් පෑම පිළිබඳ සිදුවීම ඒ සැටියෙන්ම    රැුකගැනීමේ අදහසින් දසමසක් ජීවිත සංස්කාරය ඉටා ගැනීමේ අදහස ඉදිරිපත් කරන ලදැඬයි කෙනෙකුට සැක පහළ කළ හැකිය’
බුද්ධඝෝෂ හිමියන් බුදුන් වහන්සේට මාරයා මුණගස්වන්නේ වසෙන් පසු බෙලූව ගමෙන් සැවතටත් එතැනින් රජගහ නුවරටත් පමුණුවා එතැනින් නැවතත් වේසාලියට බුදුන් වහන්සේ පැමිණවීමෙන් අනතුරුවය’ (මෙම පුවතේ එන විසදෘශතා ආචාර්ය ලිලීද සිල්වා මහත්මිය විසින් පෙන්වා දී ඇත’ – සාරදා 2 : 174 පිටුව)
බුද්ධ පරිනිර්වානය සිදුවූයේ කාර්තික (ඔක් -නොවැ* මාසයේ දෙවැනි පක්ෂයේ අටවැනි දිනයේ යැඬයි සර්වාස්තිවාදීන් (අටළොස් විධනිකායවලින් එකක නාමය – දෙවන සංඝායනාවේදී බෙදී ගිය මහා සාංඝිකයන් විසින් ඇති කරන ලද නිකාය ප‍්‍රභේදයෙන් එකකි’* පවසන බව හියුං සාං වාර්තා කරයි’
මෙම අදහස පිළිගත් ථෙරවාද මතය සමඟ නොසැසඳෙන බව අමුතුවෙන්  කිවමනා නොවේ’
එසේ වුවද මේ අනුව තර්ක කළ ආචාර්ය ෆ්ලීම් බුදුන් වහන්සේගේ පිරිනිවන් පෑම සිදුවූයේ හරියටම ක‍්‍රි:පූ 483 ඔක්තෝබර් 13 වැනිදා” එනම් දැනට පිළිගෙන ඇති දිනයට වඩා වර්ෂ 61 කට පසුව යැයි නිගමනය කළේය’ මේ අනුව ක‍්‍රි: පූ 544 දී පිරිනිවන් පෑ බව කියවෙන අදහස බැහැර වෙයි’ ආචාර්ය වික‍්‍රමසිංහද ක‍්‍රි:පූ 483 පිරිනිර්වානය සිදුවූ වර්ෂය ලෙස පිළි ගනියි’ එහෙත් දිනය නිශ්චිත ලෙස නම් කිරීමට මැලිවන ආචාර්ය  ඕල්ඩන්බර්ග් මෙසේ කියයි’ ඬඬබුදුන් පිරිනිව් දිනය ඉන්දීය ඉතිහාසයේ ඉතා දැඩිසේ තීරණය කරන ලද  දිනයකි’
මේ සිදුවීම පිළිබඳව යම් වෙනසක් වෙතොත් එය ඉතා සුළු කාල පරිච්ෙඡ්දයන් අතර වෙනස් වන්නකි’ බුදුන් වහන්සේගේ පිරිනිවීම වූයේ ක‍්‍රි:පූ 480ට වැඩි කලකට පෙර හෝ වැඩිකලකට පසුව හෝ නොවේ’
මැයි මාසයේ එය සිදුවූ බව කීමට සූත‍්‍රයෙන් (මහා පරිනිබ්බාන සූත‍්‍රයෙන්* පිහිටක් නොලැබෙන නිසාත් මෙම අනුවේදනීය රාත‍්‍රිය පිළිබඳ සටහනෙහි ඇති තාත්වික ස්වරූපය ගැන සලකන විට මෙම කොටස සූත‍්‍රයේ පුරාණතම ප‍්‍රස්තරය ලෙස පහසුවෙන් නම් කළ හැකිය’ ඉහතින් අචාර්ය පාතෙගම ඥානාරාම හිමි විසින් ඬපරිනිර්වාණයට පසු සියවස් තුනක්ඬ නමැති තම ග්‍රන්ථයේ  අඩංගු කොට තිබූ කරුණුවලින් ඉතා පැහැදිලිව හෙළිදරව්වන කරුණු පහතින් දක්වා ඇත්තෙමු‍්‍ර.
1’ පිටකාගත සාක්‍ෂි අනුව නිශ්චිත වශයෙන් ම බුද්ධ පරිනිර්වානය වෙසක් හෝ මැයි මාසයේ සිදු නොවූ බව ඉතා පැහැදිලිව ඔප්පු වන කරුණකි’ ජාත්‍යන්තර කීර්තියට පත් බෞද්ධ විද්වතුන්ගේ මතය ද වන්නේ මෙයයි’
2’ පිටකාගත කරුණු බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් විකෘත කිරීමට දරා ඇති උත්සාහයද ඉතා පැහැදිලිව ඉහත කරුණුවලින් හෙළිදරව්වන තවත් වැදගත් හා බරපතල සාධකයක් වන්නේය’

මහාපරිනිබ්බාන සූත‍්‍රයේ කරුණු විකෘතකොට ඉදිරිපත් කිරීමට බුද්ධඝෝෂ හිමියන් දරා ඇති ප‍්‍රයත්නය හේතුවෙන් බරපතල ගැටළු කිහිපයකට අපට මුහුණ පාන්නට සිදුවෙනවා’ ත‍්‍රිපිටක පෙලපොත්වල ධම_ ස්වරූපාදිය විස්තර වශයෙන් දැක්වූ ග‍්‍රන්ථ විශේෂය අර්ථකථා නම්වේ’
මුඛපාඨ වශයෙන් පැවත ආ අර්ථකථා සහිත ත‍්‍රිපිටක ධම_ය පුස්තකාරූඨ සංගීතයේදී සංගෘහිත වූයේය’ මිහිඳු මා හිමියන් සමග බුද්ධ කාලීන අර්ථ කථා ලංකාවට ගෙන එන ලදී’ අථ_කථා පිළිබඳව නිකාය සංග‍්‍රහව මෙසේ කියයි’
“මහසෙන් රජු පටන් කිත්සිරි මෙවන්ය” දෙටුතිස්සය” බුජස්ය” උපතිස්සය” යන මේ රජුන් ඈවෑමෙන් මහානාම නම්වූ රජෙක් මෙරට රජවිය’ එකල විසුක්‍ෂ බුද්ධීන් ප‍්‍රසිද්ධ වූ බුද්ධඝෝෂ නම් අටුවා කත_ෘන් වහන්සේ දඹදිවින් මෙරටට වැඩිසේක් බුදුන් වදාළ දෙලක්‍ෂපන්සැත්තෑදහස් දෙසීය  පනස් ග‍්‍රන්ථ සංඛ්‍යාවක් ඇති ත‍්‍රිපිටක පාලි ධම_යට තුන්ලක්ෂ එක්සෑට දහස් සත්සිය පණස් ග‍්‍රන්ථ සංඛ්‍යාවක් පමණ අටුවාලියා පාලි ධම_ය බැබළවූ සේකඬඬ යනුවෙනි’ (ශ‍්‍රී ලංකා බුද්ධ ශාසන ඉතිහාසය – ත‍්‍රිපිටකාචාය_ ශාස්ත‍්‍රවේදී පූජ්‍ය ගැටමාන්නේ ජිනානන් ද ස්ථවිට – පිටු 56-57”
බුද්ධ ඝෝෂ හිමියන් විසින් සිංහල මාධ්‍යයෙන් පැවති අට්ඨකථා සියල්ල පාලියට පරිවර්තනය කරන ලදී” බුද්ධකාලීන අටුවා සංගායනාවන්ටද භාජනය වූ බව සංගීති විස්තරවලින් කියවේ’ ඒ අට්ඨකථා මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ මාග_යෙන් ලක්දිව මහා විහාරවාසී භික්ෂූන් අතට පත්වූ  අතර පසු කලෙක සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කරන ලදී’ සිංහල අටුවා බහුලවීමත් සමග ඉපැරණි පාලි අටුවා භාවිතයෙන් ඈත්වී එම වැදගත් මූලාශ‍්‍රයන් විනාශ මුඛයට පත්වගොස් ඇත’ එමෙන්ම බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් සිංහල අටුවා පාලියට නැඟීමෙන් පසු සංහල අටුවා අභාවයට ගොස් විනාශ මුඛයට පත්විය’ දැනට භාවිතාවේ ඇත්තේ බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් පාළියට නගන ලද අට්ඨකථා පමණි’ මෙතැනදී ගැටළු කිහිපයකට මුහුණ පාන්නට සිදු වෙනවා’
සිංහල අට්ඨකතා නිවැරදි දැයි සොයා බලන්න එහි මූලාශ‍්‍රයවූ මිහිඳු මහරහතන් විසින් ලංකාවට ගෙන එන ලද පාලි අට්ඨකථා දැනට නොමැත’ ඒවා සියල්ල විනාශයට පත්ව ඇති අතර එහි කිසිම පිටපතක් කොතැනකවත් නොමැත’
දෙවැනුව බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් නැවත පාලියට නගන ලද අට්ඨකතාවන්හි මූලාශ‍්‍රයවූ සිංහල අට්ඨකතාද විනාශ වී ගොස්ය’
තුන්වෙනුව මතුවන බරපතලම ගැටළුව වන්නේ බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් කිසිම මූලාශ‍්‍රයකින් හෝ පදනමකින් හෝ තොරව සූත‍්‍ර පිටකයේ එන කරුණු වෙනස් කරන්නට කටයුතු කර ඇති බව බුද්ධ පරිනිර්වානය පිළිබඳව කළ සාකච්ඡුාවේදී පැහැදිලිව හෙළිදරව්වූ හෙයින් උන්වහන්සේ විසින් සිංහල අට්ඨකථාවන් සිංහලින් පාලියට නැගීමේදී කුමන අඩුවැඩි කිරීම් හා වෙනස් කිරීම්වලට භාජනය කළේ ද යන්න ිැන ප‍්‍රබල සැකයක් හා ගැටළුවක් මතුවීම වැළැක්විය නොහැකි කරුණකි.
දහමක මූලාශ‍්‍රයන් පිළිබඳව ශුද්ධ වූ බයිබලයේ සඳහන් වාක්‍යයන් ඔබගේ අවදානය සඳහා ඉදිරිපත් කරන්නට කැමැත්තෙමු’ මෙහි සඳහන් කරුණු සෑම දහමක් පිළිබඳවම සත්‍යය  වියයුතු බවට පිළිගන්නට කිසිවෙකුට අපහසු තාවයක් අතැයි නොසිතන්නෙමු’
“මා අණ කරන සෑම දෙයක්ම ඔබ ආරක්‍ෂා කොට පිළිපදින්න’ ඒවාට අමතරව යමක් එකතු නොකළ යුතුය’ ඒවායින් යමක් අඩු නොකළ යුතුය’” (ශුද්ධ වූ බයිබලය-ද්විතීය නීති සංග‍්‍රහය 12:32)
ඉහතින් අප දීර්ඝ ලෙස සාකච්ඡුා කළේ බුද්ධ පරිනිර්වාණය මැයි මස හෝ  වෙසක් මස සිදු නොවූ බවට ඇති වැදගත් සාක්‍ෂි විමසුමකට ලක් කරමිනි’
එයින් මතු වූ අතුරු විෂයයක් හැටියට” නූතන බුදුදහම සම්බන්ධව බුද්ධඝෝෂ හිමියන්ගේ භූමිකාවද ඉතා සුළු වශයෙන් සාකච්ඡුාවට ලක් කළෙමු’ බුද්ධ පරිනිර්වානය පිළිබඳව ජාත්‍යන්තර කීර්තියට පත් සමයාන්තර අධ්‍යාපනයේ පුරෝගාමියෙක් ලෙස සැලකෙන ආචාර්ය මැක්ස් මුලර් තම ග‍්‍රන්ථයේ දක්වා ඇති කරුණුද ඔබගේ අවදානයට ලක් කරන්නට කැමැත්තෙමු’
“බුද්ධ පරිනිර්වානය හා විජය ලංකාවට ගොඩ බැසීම එකම දිනක ක‍්‍රි:පූ 543දී සිදුවූ බව මහාවංශය සඳහන් කරතත් මේ බව වෙනත් කිසිම බෞද්ධ ඉතිහාස ග‍්‍රන්ථයක සඳහන් නොවේ’ මේ දින වකවානු සමහර පොත්වල දක්වා ඇත්තේ මහාවංශයෙන් උපුටාගත් කරුණක් වශයෙනි’”
Advertisements

පසළොස්වක හා තෙමඟුල -බක් මාසය හා ඉංග‍්‍රීසි අපේ‍්‍රල් මාසය වැරදීම

නූතන යුගයේ මෙන් දින දර්ශන භාවිතයක් නොතිබුණු ඈත අතීතයේ දින වකවානු ගණනයට මිනිසා උපයෝගි කර ගත්තේ අහසේ නැෙඟන පුන්සඳේ වර්ධනය හා ගෙවීයාමයි’ එකල ලෝ වැසියාගේ පොදු දින දර්ශනය සකස්වූනේ සඳුගේ මෙම ගමන් මඟ පදනම් කර ගෙනයි’
බිම්බිසාර රජුගේ ඉල්ලීම පරිදි බුදු රජාණන් වහන්සේ ආගමික වතාවත් ඉටු කිරීම සඳහා පන්සල් යායුතු විශේෂ දින හතරක් නම් කළ සේක’ අමාවක” පුර අටවක” පසළොස්වක සහ අව අටවක ඒ දින හතරයි’ නූතන බෞද්ධ සමාජය පොහොය තුනක්ම අමතක කොට පසළොස්වක පෝය පමණක් තෝරා ගෙන ඇති බව පෙනේ’
හින්දු භක්තිකයින් දෙවියන්ට යාග හෝම පුද පූජා පවත්වමින් ගත කළ පසළොස්වක දිනය පමණක් බෞද්ධයින් තෝරා ගෙන ඇත්තේ හින්දු දහමේ ආභාෂය නූතන බුදු දහම තුළ දැඩිව ඇති බවට පෙන්වන සාධකයක් ලෙසය’
වර්තමාන දින දර්ශනයට අනුව වසරකට පසළොස්වක දින දොලහක් ඇත’
සිංහල මාස නාමය        ඉංග‍්‍රීසි මාස නාමය
බක්                                      අපේ‍්‍රල්
වෙසක්                                මැයි
පොසොන්                           ජූනි
ඇසල                                   ජූලි
නිකිණි                                අගෝස්තු
බිනර                                 සැප්තැම්බර්
වප්                                     ඔක්තෝම්බර්
ඉල්                                    නොවැම්බර්
උඳුවප්                               දෙසැම්බර්
දුරුතු                                  ජනවාරි
නවම්                                  පෙබරවාරි
මැදින්                                මාර්තු
මෙතැනදී අපට අවබෝධ කර ගැනීමට අපහසු කරුණු කිහිපයක් ඇත.’  සිංහල දින දර්ශනය සකස්වී ඇත්තේ චන්ද්‍රයාගේ ගමන් මඟ පදනම් කරගෙනයි’ ඉංග‍්‍රීසි දින දර්ශනය පෘථිවිය හා සූර්යයාගේ භ‍්‍රමණය හා ගමන් මඟ අනුව සකස්වී ඇත්තේය’ මෙම දින දර්ශන දෙක ගණනය කිරීමට ගන්නා මූලික භෞතික සාධක දෙක අතරේ විශාල වෙනස් කමක් ඇත’
චන්‍ද්‍ර දින දර්ශනය – සඳ පෘථිවිය වටා භ‍්‍රමණය වීමට ගන්නා කාලය මත සකස් වී ඇත’ මෙය දින 29’53059 ලෙස සැලකේ’ මේ අනුව චන්‍ද්‍ර වර්ෂය 29’53059 ං 12 ු 354ග36708 කි’ දින දර්ශනය සැකසීමේදී චන්‍ද්‍ර මාසය දින 29ක් හෝ 30කින් යුක්ත වන්නක් ලෙස ගණනය කරනු ලැබේ’
සූර්ය දින දර්ශනය – පෘථිවිය හිරු වටා භ‍්‍රමණය වන්නට ගන්නා කාලය මත ගණනය කරනු ලබන්නකි’ මෙහි එක් වර්ෂයකට දින 365 ක් හා වර්ෂ හතරකට වරක් පෙබරවාරි මාසය දින 29ක් ලෙස සලකා මෙය අධි වර්ෂයක් ලෙස නම්කොට දින 366 කින් යුක්ත වන්නකි’
ඉහත විස්තර අනුව එක් චන්‍ද්‍ර වර්ෂයකටත් සූර්ය වර්ෂයකටත් අතරේ සාමාන්‍ය වශයෙන් දින 11 ක වෙනස් කමක් පවතී’ මේ අනුව කෙසේ නම් චන්‍ද්‍ර බක් මාසය ඉංග‍්‍රීසි අපේ‍්‍රල් මාසය හා බැඳී සෑම වර්ෂයකම ඇතිවිය හැකි ද?
තවත් ආකාරයකට පවසන්නේ නම් සෑම වර්ෂයකම බක් පසළොස්වක පෝය කෙසේ නම් අපේ‍්‍රල් මාසයේදී ලැබිය හැක්කේ ?’
වෙසක් පසළොස්වක පෝය සෑම වර්ෂයකම ලබන්නේ මැයි මාසයේදී ය’ මෙය කෙසේ නම් සිදුවිය හැකි ද? වෙසක් පෝය බෞද්ධයින්ට වැදගත් වන්නේ සිදුහත් උපත” බුදුවීම හා පිරිනිවන් පෑම යන මෙම වැදගත් ඓතිහාසික සිද්ධීන් සිදුවූ දිනය වශයෙනි’ මෙම තෙමඟුල සැමරීම වස් ලෝවැසි බෞද්ධයින් ආගමිකවතාවන් වල යෙදෙමින් උත්සව පවත්වති’ වෙසක් පෝය දිනය සමස්ත ලෝකයේම නිවාඩු දිනයකි’ එය ජාත්‍යන්තර නිවාඩු දිනයක් බවට පත්කර ගැනීමට බොහෝ වෙහෙස වූයේ ලංකාවේ විදේශ කටයුතු පිළිබඳ ඇමතිවරයෙකුව සිටි ලක්ෂ්මන් කදිරගාමර් මැතිතුමාය’
ගෞතම බුදුන්ගේ ජීවිතය හා බැඳුණු මේ උපත” බුදුවීම හා පිරිනිවන් පෑම යන තෙමඟුල හැර වෙසක් පෝ දිනයේ සිදුවූවායැයි විශ්වාස කරන ආගමික හා ඓතිහාසික සිදුවීම් රැුසක් ඇත’ පොත පතෙහි සඳහන් වන පරිදි ඒවා නම්:-
1’ බුද්ධත්වය ලැබීමෙන් පසු බුදුන් වහන්සේ තමා උපන් ප‍්‍රදේශය වූ කිඹුල්වත් පුරයට වැඩියේ වෙසක් පුන් පෝ දිනකය’ ඒ ගමනේ දී නෑයින්ගේ මානය බිඳීම සඳහා යමක මහා ප‍්‍රාතිහාර්ය පෑ බව ද සඳහන් වේ’
2’ බුදුන්ගේ තෙවැනි ලංකා ගමන සිදුවූයේ ද වෙසක් පුන් පෝ දිනක බව  සඳහන් වේ’ ඒගමනේදී සමනළ කඳු මුදුනෙහි සිරිපා සලකුණ තැබූ බව ද දැක්වේ’
3’ මහා වංශයේ සඳහන් පරිදි විජයාව ගමනය සිදුවූයේ ද වෙසක් පෝ දිනයකය’
4’ ඉන්දියාවේ ආශෝක රජතුමා තමාගේ නොදුටු මිත‍්‍ර දේවානම් පියතිස්ස රජතුමා (පණ්ඩුකාභය රජතුමාගේ මුණුබුරා* දෙවන වරට අභිෂේක ගන්වනු ලැබුවේ ද වෙසක් පෝ දිනක බව සඳහන් වේ’
5’ දුටුගැමුණු රජතුමා රුවන්වැලි සෑය තැනීම සඳහා වැඩ ආරම්භ කළේ වෙසක් පෝ දිනක බව සඳහන් වේ’
චන්‍ද්‍ර මාසය අනුව සැකසුණු පසලොස්වක දිනය ඉංග‍්‍රීසි දින දර්ශනය සමග බැඳ තැබීමේ අපූර්ව සිද්ධිය පිළිබඳ ඓතිහාසික කරුණු විමසා බැලීම වැදගත් යැයි සිතන්නෙමු’ පවතින වාර්තා අනුව ඉතිහාසයේ පැරණිතම දින දර්ශනය මිසර දින දර්ශනයයි’ එය ක‍්‍රිස්තු වර්ෂයට අවුරුදු  4236 කට පෙර සකස් කරන
ලද්දක් වන අතර එම දින දර්ශනය භාවිතාවේ තිබී ඇත්තේ අවුරුදු 2000ක පමණ කාල සීමාවකට පමණක් බවත් සඳහන් වේ’ මෙය සූර්ය මාසය පදනම් කරගත් දින දර්ශනයකි’
මීලඟ දින දර්ශනය චීන දිනදර්ශනයයි’ එය ක‍්‍රි:පූ 2637 සිට පැවත එන්නක්  ලෙසයි සැලකෙන්නේ’ මෙම දින දර්ශනය සකස් කර ඇත්තේ චන්ද්‍ර මාසය පදනම් කරගෙනයි’ මීලග වාර්තාගත පැරණිකම දින දර්ශනය රෝම දින දර්ශනයයි’ මෙය ක‍්‍රි:පූ අටවන සියවසේ සකස් කරන ලද්දක් ලෙස වාර්තා ගත වී ඇත’
මෙය ද චන්ද්‍ර මාසය පදනම් කරගත් දින දර්ශනයකි’ මීළග පැරණිකම දින දර්ශනය මායාන් දින දර්ශනයයි’
එය සූර්ය ගමන පදනම් කරගත් එකක් වූවත් එහි දින විස්සේ මාස 18ක් හා අමතර දින 5කින් යුත් දින දර්ශනයක් විය’ මීළඟ පැරණිතම දින දර්ශනය ජුලියන් දින දර්ශනයයි’ මෙය ක‍්‍රි: පූ 45 දී තාරකා ශාස්ත‍්‍රඥයකු විසින් සකස් කරනු ලැබූ පසුව ජූලියස් සීසර් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද්දකි‘ මෙය සූර්ය මාසය පදනම් කරගෙන සකස් කරන ලද්දකි’
ක‍්‍රිිස්තු වර්ෂ 158 දී ජූලියන් දින දර්ශනය වෙනුවට ග‍්‍රිගෝරියන් දින දර්ශනය හඳුන්වා දෙනු ලැබින’ මෙය දැනට භාවිතාවේ ඇති ඉංග‍්‍රීසි දින දර්ශනයයි’ 13 වන ග්‍රෙගරි පාප් වහන්සේගේ නමින් ඉදිරිපත් කරනු ලැබූ මෙම දින දර්ශනය සූර්ය මාසය මත පදනම්වී ඇති අතර සාමාන්‍ය වර්ෂයකට දින 365ක් හා සෑම වර්ෂ
හතරකට වරක් එක අධි වර්ෂයකදී පෙබරවාරි මාසයට එක් දිනක් එකතු කිරීමෙන් අධිවර්ෂය දින 366කින් යුක්ත වන දින දර්ශනයයි’
දින දර්ශන පිළිබඳ ඓතිහාසික විස්තර ඉදිරිපත් කළේ චන්ද්‍ර  මාසය මත පදනම් වී ඇති පොහොය දිනයන් හා මාසයන් ඉංග‍්‍රීසි මාසයට ඈඳීම පසු කාලයකදී සිදුවී ඇති කරුණක් බව පහසුවෙන් අවබෝධ කර  ගැනීමට උපකාරීවීම පිණිසය’ බුදුන් දවස හා බුද්ධ පරිනිර්වානය ආශ‍්‍රිත යුගයේ පැවත ඇත්තේ චන්ද්‍ර මාසයග
පදනම් කරගත් දින දර්ශනයකි’ එසේ නම් වෙසක් පොහොය හෝ අන් කිසිම පෙහොයක් ඉංග‍්‍රීසි දින දර්ශනයේ මාසයේ එන නිශ්චිත පෙහොය දිනයකට ඈඳීම අර්ථ විරහිත ක‍්‍රියාවකි’ තවත් අතකින් බෞද්ධ ආගමික දිනයන් ග්‍රෙගරි පාප් වහන්සේගේ දින දර්ශනයට ඈඳීම බෞද්ධ සංස්කෘතිය” කිතුනු සංස්කෘතියෙන් විකෘත කර ඇත ’
චන්ද්‍ර හා සූර්ය දින දර්ශනයන් අතර සාමාන්‍ය වශයෙන් දින 11ක වෙනසක් තිබියදී වෙසක් පෝ දින හෝ අන් පොහෝ දිනයන් ඉංග‍්‍රීසි දින දර්ශනයේ නිශ්චිත මසක එන පොහෝ දිනයකට ඈඳීම කොහෙත්ම පිලිගත නොහැකි කරුණක් බව යථාර්තවාදීව සිතන අයෙකුට පිළිගැනීමට සිදුවෙනවා’

බුදුන් දේශනා නොකළ ජනකථා පසුව ජාතක කථා ලෙස-පන්සිය පනස් ජාතක පොත

බුද්ධ කාලයට පෙර පටන් භාරතීය ජනයා අතර ප්‍රචලිතව පැවති මුඛ පරම්පරාගත ජනකථා පසුව ජාතක කථා ලෙස සකස්වුනු බව කියති’” ජනයා අතර ඇති මුඛ පරම්පරාගත ජනකථා බුද්ධ භාෂිත දේශනා ලෙස දක්වමින් ඉදිරිපත් කිරීම දහමක මූලාශ්‍රයන්ගේ දුර්වල භාවය සහතික කරන්නක් බව 7 නොවරදවාම පිලිගන්නට සිදුවෙනවා’ තවත් වැදගත් අදහසක් මේ සම්බන්ධයෙන් උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
*මේ කථාවලින් සමහර ඒවා මුලදී සම්පූර්ණව තිබුණා විය හැකිය’ සමහර ඒවා කලින් කල එකතු වී සම්පූර්ණ වූවා විය හැකිය’ ජාතක ශබ්දයෙන් අද අපට දක්නට ලැඛෙන කථාන්තරවලින් බොහෝ ඒවා ඇත්ත වශයෙන්ම බෝධිසත්ව කථා විය යුතු අතර තවත් සමහර ඒවා ජනකථා හෝ උපමා කථා වශයෙන් භික්ෂූන් අතර ආරක‍ෂනවූ කථා පසු කාලවලදී පැරණි කමේ අගය අනුව ජාතක කථා වශයෙන් සකස්වූ ඒවා විය හැකිය’” (පණ්ඩිත දික්වෙල පියනන්ද හිමි – ජාතක කථාවල ප්‍රභවය හා දියුණුව- පිටුව 01 – සංස්කෘතික දෙපාර්තමේන්තුව – 1965)

වෙසක් හා පොසොන් උත්සවයන් නිමිති කොට ගෙන දසලක්ෂ ගණනින් වියදම් කොට සාදන්නා වූ තොරන්වලින් විදහා දක්වන්නේ ජාතක පොතේ කථාන්දරයන්ය’ මේවා සාදන්නන් හා නරඹන්නට පැමිණෙන දස ලක‍ෂ ගණන් ශ්‍රද්ධාවන්ත භෞද්ධ පින්වතු්ට අප විදහා දක්වන්නේ පදනම් විරහිතව කලින් කල එකතු කර සකස් කරන ලද ජාතක පොතේ විස්තර බව දැනගත් විට තොරනේ තොරතුරු කියවා ඇතිකර ගන්නාවූ බුද්ධාලම්බණ ප්‍රීතිය හිරු දුටු පිණි බිඳක් මෙන් වාෂ්ප වී යනු ඇත’
මෙවන් මිථ්‍යාවන්ගෙන් මිදී කටයුතු කිරීම විසි එක්වන සියවසේ විද්‍යා හා තාක‍ෂණ දියුණුව මෙන්ම මිනිස් සිතේ දියුණුවටත් එකඟතාවයක් ඇති ක්‍රියාවක් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවේ’ නැවතත් පන්සිය පනස් ජාතක විවරණය” ග්‍රන්ථයෙන් උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
* ජාතක කථා සර්වඥයන් වහන්සේගේ පිරිනිවනින් බොහෝ කලකට පසු සූත්‍ර පිටකයට එකතුවූ බව පෙන්වීමට පන්සිය පනස් ජාතක පොතෙන්ම සාක‍ෂි දැක්විය හැකිය’ එබැවින් එය බුදුන් දේශනා නොකළ බවද ඔප්පු වනු ඇත’
1’ සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක‍ෂයක් තුළ බෝසතාණෝ දඹදිවින් පිට වෙනත් රටක උපත ලබා නැත’තවද මෙය ලියූ කතුවරයාට ඉතිහාසය පිළිබඳ දැනුමක් තිබුණාදැයි සැක උපදියි’ ඉන්දියාවේ කවදත්(අද දක්වා) තිබුණ නගර මිස බුදුන් සමයේ තිබුණ නගර ගැන බුදුහු ජාතික කථාවල සඳහන් නොකරති’
බරණැස” මිථීලා” උදේනි” විශාලා ආදි නගර ගැන කවුරුත් දනිති’ ඒවා අද දක්වා පවතී’ බුදුන් සමයේ තිබුණ වෙනත් නගර ගැන සඳහන් වන්නේ නැත’ ඒ අතර රජවරුන්ගේ නම් ද සැක සහිතය’ බ්‍රහ්මදත්ත රජවරු බුදුසමයේ හෝ ඉන්දියාවේ සිටියේ නැත’ එහෙත් කථා 419ක එම රජවරුන් සඳහන් වෙති’
බොහෝ විට රටෙහි නමින් රජුගේ නම සඳහන් කෙරේ’ මඝධ රට මඝධ රජුය’ සිව් රට සිව් රජුය ආදි වශයෙනි’ මෙයින් දැක්වෙන්නේ බුදුන් සමයේ තිබුණ අද දක්වා පැවති නගර දැන සිටියා මිස ජාතික කථා ලියන කාලය වනවිට බුදුන් සමයේ තිබුණ රටවල සිටි රජුන් ගැන දැන සිටි බවක් නොපෙනේ’
2’ බුදුන් සමයේ කලිගු රට නමින් රටක් ඉන්දියාවේ තිබුණේ නැත’ එකල ආර්යයන් ජනාවාස පිහිටුවා ගෙන සිටියේ සොළොස් මහා ජනපදවලය’ ඉන් ඔබ්බට ඔවුන් පැතිර සිටියේ නැත’ කලිගු රට ඉන්දියන් ඉතිහාසයට එක්වන්නේ බුදුන්ගෙන් ශතවර්ෂ දෙකකට පමණ පසුය’ ඉතිහාසයේ මුල්වරට එය සඳහන් වන්නේ ධර්මාශෝක රජ සමයේදීය’ එහෙත් මේ රට ජාතක කථා තුනක සඳහන් වෙයි
වෙස්සන්තර ජාතකය (539) කුම්භකාර ජාතකය (402) සහ කාලිංග බෝධි ජාතකය (417) ය’
3’ පලාස ජාතකය (304) සහ මහා සුදස්සන ජාතකය (94) උන්වහන්සේ දේශනා කළේ පිරිනිවන් මඤ්චකයේදී බව පන්සීය පනස් ජාතක පොතෙහි පැවසුව ද එවැනි දෙයක් මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයේ විස්තර වන්නේ නැත’
4’ රාමායනය සහ ත්‍රිපිටකය ගැන ද සඳහන් වන ජාතක දෙකකි’ මේ දෙකම ලියුවේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 2වන හෝ 1 වන සියවස්වලදී බව ඉතිහාසයේ කියැවේ’ එබැවින් ඒ ගැන බුදුන් දෙසුවා යැයි පිළිගත නොහැකිය’
5’ ඇතැම් ජාතක කථා බුදුන් වදාළ බව කිසිසේත් පිළිගත නොහැක’ නලිනි ජාතකය (518)අසභ්‍ය කථාවක්’ එය බුදු කෙනෙකුත් තබා ලජජා භය ඇති කිසිවකු පවසන්නේ නැත’ තළපාන ජාතකය
8(20)” මුලූක ජාතකය (17) සහ ආරාම දුෂක ජාතකය (46) බුදුන් වහන්සේ වැනි කෙනෙකු දේශනා කළාදැයි සිතිය හැකි ද? තළපාන ජාතකයේ උන්වහන්සේ වදාරා ඇත්තේ ඇතැම් බටලීවල පුරුක් නැත්තේඅතීත ජාතියක සිදුවූ සත්‍ය ක්‍රියාවක් නිසාය අනිත් කථා දෙකම එවැනිය’
6’ ස්ත්‍රීන් පරිභවයට ලක් කරන කථා 11කි’ බුදුන් ස්ත්‍රීන්ට මෙසේ සැලකූ බව
7’ බොහෝ ජාතක කථා අවසන් වන්නේ ඒ ඒ ආත්මවල බොසතාණන් සමග සිටි සියලූ දෙනා මේ ආත්මයේ දී ද බුදුන් සමඟ සිටින අනඳ මහා තෙරුන් වහන්සේ” සැරියුන් මුගලන් මහතෙරුන්”උප්පලවන්නා තෙරණිය ආදීන් ය’ මේ කණ්ඩායම එකට ආත්මයක් ආත්මයක් පාසා පැමිණ බව පිළිගැනීමට අපහසුය’
8’ මේ අතර යටගිය දවස සිදුවූ අද්භූත දේ ගැන මෙහි සඳහනක් පවා කිරීමෙන් අප වළකින්නේ ඒ කථා බුදුන් නොදෙසූ බවට කිසිවක් කීම අනවශ්‍ය බැවිනි’ එහෙත් අතීතයේ විසූ අහිංසක ජනයාට අද්භූත කථා පිළිගැනීමට රුචියක් තිබිණ’ මෙය ලොව පුරා මධ්‍යතන යුගයේ දී පැවති ලක්ෂණයක් විය’
විද්‍යා දැනුමක් හෝ චින්තන ශක්තියක් නොතිබුණ ඔවූහු තම ශාස්තෘවරයා ගැන පවසන අද්භූත කථා නිරායාසයෙන් පිළිපැද්දාහ’ එවැනි කථා ධර්මය හා පුනරුත්පත්තිය ගැන විශ්වාසය ඇති කිරීමට මාධ්‍යයක් කර ගත්තෝහ’
මේ පරිවාර කථා ඉන්දියාවේ පැවති ජන කථා බව විද්වත්හු සිතති’ එකල ඉන්දියාවේ හින්දු භක්තිකයෝ ලියූ ර්‍ණපංච තන්ත්‍රය” හිද මෙවැනි ජනකථා යොදා තිබුණ බැව් පෙනේ’ ජාතක කථා හා ජනකථා ජාතක පොතෙහි කතුවරයා ඉන්දියාවේ එකල පැවති රසවත් ජනකථා දහම පැතිරවීමට යොදා ගැනීම ගැන විවේචනයන් කිරීම උචිත නැත’
මේ කථා ඇසීමට අද ළමයින් කැමති වන්නාක් මෙන් අතීතයේ විසූ අහිංසක නූගත් ජනයා ද ඊට ප්‍රිය කළහ’ ගැඹුරු ධර්මය ඇසීම හා ඊට සිත යොමුකරමින් වැඩිකලක් ගත කිරීමට අපහසු බැවින් ඊට පිළියමක් වශයෙන් මෙම මනෝ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය යොදාගෙන තිබේ යැයි සිතිය හැක’ ඒ හැර බුදුන් මේ අද්භූත කථා දේශනා කළා යයි සිතිය නොහැකි ය’ ඉන්දියාවේ එකල පැවැති ජනකථා අතරට මනඃකල්පිත කථා ද එකතු කර තිඛෙන බව පෙනේ’ ඇතැම් විට ඈත ඈත අතීතයේ ඉන්දීය ජනයා අතර කටින් කට පැවැති සුළු සත්‍ය කථාවක් වුවද මනඃකල්පිත කථාවක් බවට පසුව පෙරළී ඇති බවද පෙනේ’ පියාසර කරන ඇතුන් ගැන හෝ රජවරුන්ට මිනිස් බසින් බණ කියන මුවන් හා හංසයින් ද මේ කථවලට ඇතුළත් වෙති’ මේ අතර සුළු ඓතිහාසික සත්‍යයන් තිබියි හැකි කථා ද ජනවහරේදී මනඃක්ලිපිත කථා බවට පත් වී ඇති බවද පෙනේ’ භූරිඋත්ත ජාතකයේ චිත්‍රසූල නම් ඉදිබුවා ගංගා නම් ගඟට දැමූ විට ඔහු ගඟ පහළට ගසා ගොස් නාග ලොවට පතිත විය’
මේ කථාව කියවන්නාට හෝ අසන්නාට පුදුම හැඟීමක් ඇති වෙයි’ එනම් ගඟ පතුලේ තිඛෙන සිදුරකින් පොළොව යට තිඛෙන නාග විමානයට ඉදිබුවා වැටී ඇති බවය’ එහි දී නා රජුගේ පුත් කුමරාට බරණැස බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ දියණිය විවාහකර දී කථාව ගෙන යයි’ මෙහි දී අප සිතට නැගෙන අදහස නම් අදත් ඉන්දියාවේ නාග ගෝත්‍රිකයන් සිටිති’ ඔවුන් අද වසන්නේ නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ නාගලන්තය නම් පෙදෙසෙහිය’ අනාර්යයන්වූ මොවුන් ආර්යයන් විසින් තම මව්බිම්වලින් පලවා හැරී බව ඓතිහාසික සත්‍යයකි’
එකල නාග ගෝත්‍රිකයන්ගේ ව්‍යාප්තිය අදට වඩා පුළුල් වූ බැවින් ආර්යාවර්තයේ නැගෙනහිර කොටසවූ වර්තමාන ඛෙංගල ප්‍රදේශයේ ද ඔවුන් විසීය’ එය ගංගානම් ගඟ පහළය’ මෙකී නාග ගෝත්‍රිකයන් විසූ පෙදෙසට ඉබ්බා ගසාගෙන ගොස් ඔහු යෙදූ උපායෙන් විවාහය සිදු වූ බව කථාවේ දැක්වේ’ ආර්යයන් හා එවකට විසූ ගෝත්‍රිකයින් අතර අවාහ විවාහ සිදුවූ බවද ඉතිහාසයේ දැක්වේ’ මේ ජනවහරේ පැවැති කථාව පසු කාලයක විසූ බෞද්ධයින් අතට පැමිණි විට නාග කී පමණින් පෙන ගොබ තිඛෙන නයින් බවට පත්විය’ ගඟ පහළ සිට මේ නාගයින් පොළොව යට බෞද්ධයන් මැවූ නග භවනයේ විසූ බව කියවේ’ නා ලොව ඉපදීමට බෞද්ධ අප පින් කළ යුතු බවද පෙන්වයි
මෙවැනි කථාවකි බුදුන් වහන්සේ බුදුවී 6 වන සතියේදී වැස්සෙන් ආවරණය සැපයූ චුචලින් ද නම් නා රජ ද තම පෙන ගොබයෙන් බුදුන් ආරක්ෂා කළ බවට ඇති බෞද්ධ විශ්වාසය’ චුචලින්ද නා රජ සිටියේ ගයාව (බුද්ධ ගයාව) අසලය’ එය බිහාර් ප්‍රාන්තයේය’ ඊට ආසන්න ප්‍රාන්තය ඛෙංගාලය’ මේ කථා දෙකේ සමානතාවක් පෙනෙනු ඇත’