පුනරුත්පත්ති (පුනර්භව) සංකල්පය බුදුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කල දෙයක් නොවේ

බුදුන් වහන්සේගේ කාලයේ පැවති සියළු ආගමික ඉගැන්වීම් තුළ තිබූ පුනරුත්පත්ති (පුනර්භව) සංකල්පය බුදුන් වහන්සේ විසින් දේශනා නොකරන ලද අතර” පසු කාලයේ දී මෙම පුනර්භව සංකල්පය බුදු දහම තුළට ඇතුළත් කිරීමේ ප්‍රයත්නයක් ලෙස ජාතික කතා ගොඩ නගා ගත් බවත් පැහැදිලි වන කරුණකි’ බෝධිසත්ව සංකල්පයද බුදුන් වහන්සේ දේශනා නොකරන ලද්දක් බව මුළු ත්‍රිපිටකයම පරිශීලනය කිරීමේ දී සනාථ වන කරුණකි’
1 මුළු මහත් ජාතක කතා එකතුවම එක්තරා ආකාරයක සුරංගනා කතා ශෛලියක් ගෙන ඇති අතර එය තහවුරු කරන එක් වැදගත් සාධකයකි බෝසතුන් එක් ආත්මයක දී කිඳුරෙක්ව ඉපදුන බව ප්‍රකාශ කිරීම’ කිඳුරා සම්බන්ධව අළුතින් කිවයුත්තක් නැතිමුත් එය උඩුකය මිනිස් රූපයකින් ද” යටිකය මත්ස්‍ය රූපයෙන් ද යුක්ත වූ සුරංගනා කථාවන් හි පමණක් සඳහන් වන සත්වයෙකි’ ජීවමාන කිඳුරෙක් පිළිබඳ හෝ වඳවී ගිය කිඳුරෙකුගේ ඇට සැකිලි පිළිබඳව කිසිම විද්‍යාත්මක සටහනක් නොමැත’
මුළු මහත් බෝධි සත්ව සංකල්පයට සුරංගනා කථාවක් බවට පත් කරවන්නට මෙයට වඩා සාක්ෂි හෝ සාධක අවශ්‍ය නොවන බව මධ්‍යස්ථව හිතන ඕනෑම අයෙකුට පිළිගත හැකිවනු ඇතැයි විශ්වාස කරන්නෙමු’
2 අවුරුදු මිලියන ගණනකට පෙර ජීවත් වී දැනට පොසිල් බවට පත්වී ඇති හා ජීවලෝකයෙන්වඳ වී ගොස් ඇති සතුන් විශාල ප්‍රමාණයක් ඇත’ ඒ කිසිම සතෙක් ලෙස බෝසතුන් ඉපදී නොමැත’බෝසතුන් ඉපදී ඇත්තේ දැනට අවුරුදු 2000 ඇතුළත ජීවත් වූ සතුන් ලෙසින් පමණයි’
3 අවුරුදු දෙදහසක් ඇතුළත කාලයේ භාවිතා කළ මිනිස් නම් අවුරුදු බිලියන ගණනකට පෙර එලෙසම භාවිතා කළ බව සඳහන් කර තිබීම පෙර යුගයන් පිළිබඳව දැනුමකින් තොරව කළ ප්‍රකාශ බව පිළිගන්නට සිදුවෙනවා’
4 කුල හා ජාති වශයෙන් ඛෙදී වෙන්වීම පිළිබඳව නිශ්චිත ඉතිහාසයක් ඇති බව මානව හා සමාජ විඳ්‍යාඥයින් සාක‍ෂි දරාවි’ අවුරුදු දෙතුන් දාහකට පෙර තිබූ කුල හා ජාති අවුරුදු බිලියන ගණනකට පෙර එසේම පැවිතියේ යැයි පැවසීම පෙර යුගයන් පිළිබඳව දැනුමකින් තොරව කළ ප්‍රකාශන බව පිළිගැනීමට සිදුවෙනවා’ බුදුන් දවස පැවති සමාජ ක්‍රමය පිළිබඳවත් නිවැරදි දැනුමක් ප’ප’ජා’ කතුවරයා හෝ කතුවරයින් දැන නොසිටි බවට විවිධ සාක‍ෂි ඇත’ මහා නාරද කාශ්‍යප ජාතකයේ ගුණ නමැති ආජිවකයා රැකිව්‍රතය විස්තර කරමින් එය නිඝණ්ඩ ධර්මයක් බව පවසයි’ මෙය මක්ඛලී ඝෝසාල නම් ආජීවකයාගේ ධර්මය බව කතුවරයා දැන නොසිටි බැවින් එය නිඝණ්ඩ ධර්මයක් බව කියයි’
5 අවුරුදු තුන් හාර දහසකට ඇතුළත් කාලය තුළ තිබූ සිරිත් විරිත්” නගර හා ගම් පිළිබඳ නම්” ජීවනෝපාය මාර්ගයන් කෙලෙස නම් අවුරුදු බිලියන ගණනකට පෙර එලෙසම පැවති බවට පැවසීම නොදැනුවත්කම පමණක් තම සුදුසුකම ලෙස ඇති අයෙකුගේ ප්‍රකාශ බවට අපට පිළිගන්නට සිදුවෙනවා’
6 ප’ප’ජා’ පොතේ ස්ත්‍රී වර්ගයා පිළිබඳ සඳහන් වන බොහෝ කථා ඇතත් ඔවුන් වෙනුවෙන් ම වෙන් වූ ජාතක කථා 16ක් තිබේ’ ඉන් 11ක් මඟින් ස්ත්‍රීන් පරිභවයට ලක් කරමින් ඔවුන් දුර්ජන කොට්ඨාශයක් බව පෙන්වා තිබේ’
7 විසි එක්වන සියවසේ ජීවත්වන අප දැවැන්ත විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණ දියුණුවක් අත් විඳින්නෙමු’ අවිද්‍යාව මුසුවූ කිසිම සංකල්පයක් හෝ අදහසක් පිලිගැනීමට මෙම යුගයේ ජනයා පොදුවේසූදානම් නැත’ අවිද්‍යාව යනු යම් කිසිවක් සත්‍ය ලෙස” යථාර්ථවාදී ලෙස ඇත්ත ඇති සැටියෙන්ම නොදැකීමයි’ සෙඳහි ඇති ආවාට පසලොස්වක දිනයේ අප දකින්නේ ආසන්න වශයෙන් හාවෙකුගේ රූපයක් මෙනි’ මේ සම්බන්ධව සස ජාතකය (313) විග්‍රහ කරන ආකාරය පළමුව ඔබට ඉදිරිපත් කොට පසුව ඒ පිළිබඳව විමසුමක් කරමු’
යටගිය දවස බරණැස බ්‍රහ්මදත්ත රජ සමයේ අප මහා බෝසතාණෝ සාවකුව ඉපිද තම මිතුරන් තිදෙනෙකුවූ මස්කාවා” සිවලා සහ වඳුරා සමඟ වසන කල සිව්දෙනා පොහොයට සිල් රැකීමට ගිවිස ගෙන සිටියහ’ සස (හාවා) පණ්ඩිතයින් පොහොය දින වැළඳීම සඳහා හී තණ සුඟක් රැස්කොට තබා සිල් රකින විට ශක්‍ර දෙවිඳු ඔහුගේ සිල් පිරික්සීම සඳහා බමුණු වෙස්ගෙන සාවා සිල් රකින තැනට පැමිණ අහරට යමක් ඉල්ලීය’ ඒ අසා බෝධිසත්වයන් මහා සොම්නසට පැමිණ එම්බල බමුණ තටදීලන්ට මාගේ උඳු මුං සාල් තෙල් ආදී වූ කිසිවක් නැත’ අද මම පෙර මා විසින් නුදුන් විරූ දනක් තට දෙමි’ තොපි වනාහි පෙහෙවන තැනැත්තන් හෙයින් ප්‍රාණ වධ නොකරන්නා වේද” තොපි දර කඩා රැස්කොට ගිනි මොළවා අගුල් බස්වා මට කියාලව” මම මාගේ ආත්ම දානය තට පමුණුවලා අගුරට පැන මියෙමි’ මගේ ශරීර මාංශ පැලහී ගිය කල මා අනුභව කොට බ්‍රහ්මචාරීව රැක මහණ දම් පුරා මේ වනයේ වසවයි වදාළ සේක’ ශක්‍රයා ඔහුගේ බස් අසා ගිනි මොළවා ඔහුට දැන්වූ විට තම සිරුරෙහි සිටින කිනිතුල්ලන් ආදී හීන්සත්වයන් ඇත්නම් එවුන් නොමියෙත්වායි සිතා සතුටු සිත් ඇතිව අගුරු මුදුනට පැනපු සේක’ ගින්නට
වැටීමට පෙර ඔහු අල්ලාගත් ශක්‍රයෝ සස පණzඩිතයන් වහන්සේ තිරිසන්ව කළාවූ අරුමය සියල්ලන්ට පෙනෙනු සඳහා සසරුව සඳම~ලෙසි ඇඳ දෙව්ලොවට පෙරළා ගියේය’සෙඳහි ස්වාභාවික ආවාට නිසා ආසන්න ලෙස පෙනෙන හාවෙකුගේ රූපය හා බැඳි ජාතක කථාවයි මෙය.

බුදුන් දේශනා නොකළ ජනකථා පසුව ජාතක කථා ලෙස-පන්සිය පනස් ජාතක පොත

බුද්ධ කාලයට පෙර පටන් භාරතීය ජනයා අතර ප්‍රචලිතව පැවති මුඛ පරම්පරාගත ජනකථා පසුව ජාතක කථා ලෙස සකස්වුනු බව කියති’” ජනයා අතර ඇති මුඛ පරම්පරාගත ජනකථා බුද්ධ භාෂිත දේශනා ලෙස දක්වමින් ඉදිරිපත් කිරීම දහමක මූලාශ්‍රයන්ගේ දුර්වල භාවය සහතික කරන්නක් බව 7 නොවරදවාම පිලිගන්නට සිදුවෙනවා’ තවත් වැදගත් අදහසක් මේ සම්බන්ධයෙන් උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
*මේ කථාවලින් සමහර ඒවා මුලදී සම්පූර්ණව තිබුණා විය හැකිය’ සමහර ඒවා කලින් කල එකතු වී සම්පූර්ණ වූවා විය හැකිය’ ජාතක ශබ්දයෙන් අද අපට දක්නට ලැඛෙන කථාන්තරවලින් බොහෝ ඒවා ඇත්ත වශයෙන්ම බෝධිසත්ව කථා විය යුතු අතර තවත් සමහර ඒවා ජනකථා හෝ උපමා කථා වශයෙන් භික්ෂූන් අතර ආරක‍ෂනවූ කථා පසු කාලවලදී පැරණි කමේ අගය අනුව ජාතක කථා වශයෙන් සකස්වූ ඒවා විය හැකිය’” (පණ්ඩිත දික්වෙල පියනන්ද හිමි – ජාතක කථාවල ප්‍රභවය හා දියුණුව- පිටුව 01 – සංස්කෘතික දෙපාර්තමේන්තුව – 1965)

වෙසක් හා පොසොන් උත්සවයන් නිමිති කොට ගෙන දසලක්ෂ ගණනින් වියදම් කොට සාදන්නා වූ තොරන්වලින් විදහා දක්වන්නේ ජාතක පොතේ කථාන්දරයන්ය’ මේවා සාදන්නන් හා නරඹන්නට පැමිණෙන දස ලක‍ෂ ගණන් ශ්‍රද්ධාවන්ත භෞද්ධ පින්වතු්ට අප විදහා දක්වන්නේ පදනම් විරහිතව කලින් කල එකතු කර සකස් කරන ලද ජාතක පොතේ විස්තර බව දැනගත් විට තොරනේ තොරතුරු කියවා ඇතිකර ගන්නාවූ බුද්ධාලම්බණ ප්‍රීතිය හිරු දුටු පිණි බිඳක් මෙන් වාෂ්ප වී යනු ඇත’
මෙවන් මිථ්‍යාවන්ගෙන් මිදී කටයුතු කිරීම විසි එක්වන සියවසේ විද්‍යා හා තාක‍ෂණ දියුණුව මෙන්ම මිනිස් සිතේ දියුණුවටත් එකඟතාවයක් ඇති ක්‍රියාවක් බව අමුතුවෙන් කිවයුතු නොවේ’ නැවතත් පන්සිය පනස් ජාතක විවරණය” ග්‍රන්ථයෙන් උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
* ජාතක කථා සර්වඥයන් වහන්සේගේ පිරිනිවනින් බොහෝ කලකට පසු සූත්‍ර පිටකයට එකතුවූ බව පෙන්වීමට පන්සිය පනස් ජාතක පොතෙන්ම සාක‍ෂි දැක්විය හැකිය’ එබැවින් එය බුදුන් දේශනා නොකළ බවද ඔප්පු වනු ඇත’
1’ සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක‍ෂයක් තුළ බෝසතාණෝ දඹදිවින් පිට වෙනත් රටක උපත ලබා නැත’තවද මෙය ලියූ කතුවරයාට ඉතිහාසය පිළිබඳ දැනුමක් තිබුණාදැයි සැක උපදියි’ ඉන්දියාවේ කවදත්(අද දක්වා) තිබුණ නගර මිස බුදුන් සමයේ තිබුණ නගර ගැන බුදුහු ජාතික කථාවල සඳහන් නොකරති’
බරණැස” මිථීලා” උදේනි” විශාලා ආදි නගර ගැන කවුරුත් දනිති’ ඒවා අද දක්වා පවතී’ බුදුන් සමයේ තිබුණ වෙනත් නගර ගැන සඳහන් වන්නේ නැත’ ඒ අතර රජවරුන්ගේ නම් ද සැක සහිතය’ බ්‍රහ්මදත්ත රජවරු බුදුසමයේ හෝ ඉන්දියාවේ සිටියේ නැත’ එහෙත් කථා 419ක එම රජවරුන් සඳහන් වෙති’
බොහෝ විට රටෙහි නමින් රජුගේ නම සඳහන් කෙරේ’ මඝධ රට මඝධ රජුය’ සිව් රට සිව් රජුය ආදි වශයෙනි’ මෙයින් දැක්වෙන්නේ බුදුන් සමයේ තිබුණ අද දක්වා පැවති නගර දැන සිටියා මිස ජාතික කථා ලියන කාලය වනවිට බුදුන් සමයේ තිබුණ රටවල සිටි රජුන් ගැන දැන සිටි බවක් නොපෙනේ’
2’ බුදුන් සමයේ කලිගු රට නමින් රටක් ඉන්දියාවේ තිබුණේ නැත’ එකල ආර්යයන් ජනාවාස පිහිටුවා ගෙන සිටියේ සොළොස් මහා ජනපදවලය’ ඉන් ඔබ්බට ඔවුන් පැතිර සිටියේ නැත’ කලිගු රට ඉන්දියන් ඉතිහාසයට එක්වන්නේ බුදුන්ගෙන් ශතවර්ෂ දෙකකට පමණ පසුය’ ඉතිහාසයේ මුල්වරට එය සඳහන් වන්නේ ධර්මාශෝක රජ සමයේදීය’ එහෙත් මේ රට ජාතක කථා තුනක සඳහන් වෙයි
වෙස්සන්තර ජාතකය (539) කුම්භකාර ජාතකය (402) සහ කාලිංග බෝධි ජාතකය (417) ය’
3’ පලාස ජාතකය (304) සහ මහා සුදස්සන ජාතකය (94) උන්වහන්සේ දේශනා කළේ පිරිනිවන් මඤ්චකයේදී බව පන්සීය පනස් ජාතක පොතෙහි පැවසුව ද එවැනි දෙයක් මහා පරිනිබ්බාන සූත්‍රයේ විස්තර වන්නේ නැත’
4’ රාමායනය සහ ත්‍රිපිටකය ගැන ද සඳහන් වන ජාතක දෙකකි’ මේ දෙකම ලියුවේ ක්‍රිස්තු පූර්ව 2වන හෝ 1 වන සියවස්වලදී බව ඉතිහාසයේ කියැවේ’ එබැවින් ඒ ගැන බුදුන් දෙසුවා යැයි පිළිගත නොහැකිය’
5’ ඇතැම් ජාතක කථා බුදුන් වදාළ බව කිසිසේත් පිළිගත නොහැක’ නලිනි ජාතකය (518)අසභ්‍ය කථාවක්’ එය බුදු කෙනෙකුත් තබා ලජජා භය ඇති කිසිවකු පවසන්නේ නැත’ තළපාන ජාතකය
8(20)” මුලූක ජාතකය (17) සහ ආරාම දුෂක ජාතකය (46) බුදුන් වහන්සේ වැනි කෙනෙකු දේශනා කළාදැයි සිතිය හැකි ද? තළපාන ජාතකයේ උන්වහන්සේ වදාරා ඇත්තේ ඇතැම් බටලීවල පුරුක් නැත්තේඅතීත ජාතියක සිදුවූ සත්‍ය ක්‍රියාවක් නිසාය අනිත් කථා දෙකම එවැනිය’
6’ ස්ත්‍රීන් පරිභවයට ලක් කරන කථා 11කි’ බුදුන් ස්ත්‍රීන්ට මෙසේ සැලකූ බව
7’ බොහෝ ජාතක කථා අවසන් වන්නේ ඒ ඒ ආත්මවල බොසතාණන් සමග සිටි සියලූ දෙනා මේ ආත්මයේ දී ද බුදුන් සමඟ සිටින අනඳ මහා තෙරුන් වහන්සේ” සැරියුන් මුගලන් මහතෙරුන්”උප්පලවන්නා තෙරණිය ආදීන් ය’ මේ කණ්ඩායම එකට ආත්මයක් ආත්මයක් පාසා පැමිණ බව පිළිගැනීමට අපහසුය’
8’ මේ අතර යටගිය දවස සිදුවූ අද්භූත දේ ගැන මෙහි සඳහනක් පවා කිරීමෙන් අප වළකින්නේ ඒ කථා බුදුන් නොදෙසූ බවට කිසිවක් කීම අනවශ්‍ය බැවිනි’ එහෙත් අතීතයේ විසූ අහිංසක ජනයාට අද්භූත කථා පිළිගැනීමට රුචියක් තිබිණ’ මෙය ලොව පුරා මධ්‍යතන යුගයේ දී පැවති ලක්ෂණයක් විය’
විද්‍යා දැනුමක් හෝ චින්තන ශක්තියක් නොතිබුණ ඔවූහු තම ශාස්තෘවරයා ගැන පවසන අද්භූත කථා නිරායාසයෙන් පිළිපැද්දාහ’ එවැනි කථා ධර්මය හා පුනරුත්පත්තිය ගැන විශ්වාසය ඇති කිරීමට මාධ්‍යයක් කර ගත්තෝහ’
මේ පරිවාර කථා ඉන්දියාවේ පැවති ජන කථා බව විද්වත්හු සිතති’ එකල ඉන්දියාවේ හින්දු භක්තිකයෝ ලියූ ර්‍ණපංච තන්ත්‍රය” හිද මෙවැනි ජනකථා යොදා තිබුණ බැව් පෙනේ’ ජාතක කථා හා ජනකථා ජාතක පොතෙහි කතුවරයා ඉන්දියාවේ එකල පැවති රසවත් ජනකථා දහම පැතිරවීමට යොදා ගැනීම ගැන විවේචනයන් කිරීම උචිත නැත’
මේ කථා ඇසීමට අද ළමයින් කැමති වන්නාක් මෙන් අතීතයේ විසූ අහිංසක නූගත් ජනයා ද ඊට ප්‍රිය කළහ’ ගැඹුරු ධර්මය ඇසීම හා ඊට සිත යොමුකරමින් වැඩිකලක් ගත කිරීමට අපහසු බැවින් ඊට පිළියමක් වශයෙන් මෙම මනෝ විද්‍යාත්මක ක්‍රමය යොදාගෙන තිබේ යැයි සිතිය හැක’ ඒ හැර බුදුන් මේ අද්භූත කථා දේශනා කළා යයි සිතිය නොහැකි ය’ ඉන්දියාවේ එකල පැවැති ජනකථා අතරට මනඃකල්පිත කථා ද එකතු කර තිඛෙන බව පෙනේ’ ඇතැම් විට ඈත ඈත අතීතයේ ඉන්දීය ජනයා අතර කටින් කට පැවැති සුළු සත්‍ය කථාවක් වුවද මනඃකල්පිත කථාවක් බවට පසුව පෙරළී ඇති බවද පෙනේ’ පියාසර කරන ඇතුන් ගැන හෝ රජවරුන්ට මිනිස් බසින් බණ කියන මුවන් හා හංසයින් ද මේ කථවලට ඇතුළත් වෙති’ මේ අතර සුළු ඓතිහාසික සත්‍යයන් තිබියි හැකි කථා ද ජනවහරේදී මනඃක්ලිපිත කථා බවට පත් වී ඇති බවද පෙනේ’ භූරිඋත්ත ජාතකයේ චිත්‍රසූල නම් ඉදිබුවා ගංගා නම් ගඟට දැමූ විට ඔහු ගඟ පහළට ගසා ගොස් නාග ලොවට පතිත විය’
මේ කථාව කියවන්නාට හෝ අසන්නාට පුදුම හැඟීමක් ඇති වෙයි’ එනම් ගඟ පතුලේ තිඛෙන සිදුරකින් පොළොව යට තිඛෙන නාග විමානයට ඉදිබුවා වැටී ඇති බවය’ එහි දී නා රජුගේ පුත් කුමරාට බරණැස බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ දියණිය විවාහකර දී කථාව ගෙන යයි’ මෙහි දී අප සිතට නැගෙන අදහස නම් අදත් ඉන්දියාවේ නාග ගෝත්‍රිකයන් සිටිති’ ඔවුන් අද වසන්නේ නැගෙනහිර ඉන්දියාවේ නාගලන්තය නම් පෙදෙසෙහිය’ අනාර්යයන්වූ මොවුන් ආර්යයන් විසින් තම මව්බිම්වලින් පලවා හැරී බව ඓතිහාසික සත්‍යයකි’
එකල නාග ගෝත්‍රිකයන්ගේ ව්‍යාප්තිය අදට වඩා පුළුල් වූ බැවින් ආර්යාවර්තයේ නැගෙනහිර කොටසවූ වර්තමාන ඛෙංගල ප්‍රදේශයේ ද ඔවුන් විසීය’ එය ගංගානම් ගඟ පහළය’ මෙකී නාග ගෝත්‍රිකයන් විසූ පෙදෙසට ඉබ්බා ගසාගෙන ගොස් ඔහු යෙදූ උපායෙන් විවාහය සිදු වූ බව කථාවේ දැක්වේ’ ආර්යයන් හා එවකට විසූ ගෝත්‍රිකයින් අතර අවාහ විවාහ සිදුවූ බවද ඉතිහාසයේ දැක්වේ’ මේ ජනවහරේ පැවැති කථාව පසු කාලයක විසූ බෞද්ධයින් අතට පැමිණි විට නාග කී පමණින් පෙන ගොබ තිඛෙන නයින් බවට පත්විය’ ගඟ පහළ සිට මේ නාගයින් පොළොව යට බෞද්ධයන් මැවූ නග භවනයේ විසූ බව කියවේ’ නා ලොව ඉපදීමට බෞද්ධ අප පින් කළ යුතු බවද පෙන්වයි
මෙවැනි කථාවකි බුදුන් වහන්සේ බුදුවී 6 වන සතියේදී වැස්සෙන් ආවරණය සැපයූ චුචලින් ද නම් නා රජ ද තම පෙන ගොබයෙන් බුදුන් ආරක්ෂා කළ බවට ඇති බෞද්ධ විශ්වාසය’ චුචලින්ද නා රජ සිටියේ ගයාව (බුද්ධ ගයාව) අසලය’ එය බිහාර් ප්‍රාන්තයේය’ ඊට ආසන්න ප්‍රාන්තය ඛෙංගාලය’ මේ කථා දෙකේ සමානතාවක් පෙනෙනු ඇත’

පන්සිය පනස් ජාතක විචාරය – පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥාණය

බුදුන් වහන්සේට අනේක ප්‍රකාර වූ පෙර විසුම් සිහිකරගත හැකි පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥාණය ඇති බව සූත්ත පිටකයේ විවිධ තැන්හි සඳහන් ය’
මෙම ඥාණය උපයෝගි කරගෙන බුද්ධත්වයට පෙර විවිධ ආකාරයේ උපත් ලද බව පැවසූ කරුණු අඩංගු වන්නේ පන්සීය පනස් ජාතක පුස්තකයේය’ සිංහල බෞද්ධයින්ගේ සංස්කෘතිය හා සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය කෙරෙහි බලපා ඇති සාධක අතුරින් ජාතක කථා ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී’ පාලි ජාතිකට්ඨ කථාවේ ඇතුලත් මේ කතාවස්තු මිහිඳු මාහිමියන් විසින් ලංකාවට ගෙන එනු ලැබූ අතර” ඒවා අරිට්ඨාදී සිංහල භික්ෂු පරපුර මගින් හෙළ බසට නගනු ලැබ පවත්වාගෙන එනු ලැබීය’ ක්‍රි’ව 5 වැනි සියවසේ දී පමණ ලංකාවට වැඩම කළ බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් ඒවා යළිඳු පාලියට නගා ඇත’
එකී ජාතික කථා කුරුණෑගල යුගයේ දී පරිවර්තන මණ්ඩලයක අධීක්ෂණය යටතේ නැවත සිංහල බසට නගන ලදී’ සිංහල ජාතක පොත” නැතහොත් පන්සීය පනස් ජාතක පොත් වහන්සේ බිහිවී ආවේ එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි’
අපණ්ණක ජාතක විස්තරයෙන් ආරම්භවී වෙස්සන්තර ජාතක විස්තරයෙන් අවසන් වන මෙම මහා  න්ථයේ ඉතා වැදගත් කරුණු රාශියක් අපට දැනගන්නට ලැබිණ’ ගෞතම බුදුන්ගේ බෝධිසත්ව ජීවිතය්‍රග ආරම්භ වන්නේ සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක‍ෂයකට පෙර දීපංකර බුදුන් කාලයේ සුමේධ නමින්ය’ පළමුව මෙම කාල පරාසය පිළිබඳ විමසුමක් කරන්නට කැමැත්තෙමු’
අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිවර්තනය කොට  “අසිරිමත් ඉන්දියාව” නමින් මුද්‍රණය කොට ඇති ආචාර්ය ඒ’ඇල්’ බෂාම්ගේ ““THE WONDER THAT WAS INDIA”යන කෘතියේ මෙලෙස සඳහන් වේ’
ර්‍ණමූලික ලෝක චක්‍රය කල්පයකිත හෙවත් බ්‍රහ්මයාගේ දවසක්’ එය මෙලොව කාලය අනුව නම්
අවුරුදු 432 කෝටියකිග” තවත් අයුරකින් පවසන්නේ නම් අවුරුදු බිලියන 4’32 කි’
ලක්ෂ 10  =  මිලියන 1
ලක්ෂ 100  = මිලියන 10  = කෝටි 1
කෝටි 432  = මිලියන 10 ං 432 = මිලියන 4320
මිලියන 1000  = බිලියන 1
මිලියන 4320   = බිලියන 4320 =  බිලියන 4’32
1000
කල්ප 1  අවුරුදු බිලියන 4’32
සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂය යනු අසංඛ්‍ය හතරක් හා කල්ප ලක්ෂයක් යන කාලයයි’   කල්පය තවත් තැනක විස්තර කර ඇත්තේ පහත සඳහන් අයුරිනි’
කල්පය යනු යොදුනක් (සැතපුම් 16ක්) දිග” පළල” උස මහා කොටුවක් (ටැංකියක්) තනා එහි කොතගසා අබ ඇට පුරවා අවුරුදු 100කට වරක් එක් අබ ඇටය බැගින් ඉවත් කළොත් අබ ඇට ඉවර වෙයි’ කල්පය ඉවර නොවේ’ අති විශාල කාලාන්තරයකි’” අසංඛ්‍ය ගැන සඳහන් කර ඇත්තේ සංඛ්‍යාව මෙපමණැයි කිව නොහැකි අති දීර්ඝ  කාලයක් වශයෙනි’ නමුත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථ විමසා බැලීමේදී අපට පහත සඳහන් විස්තර දැනගන්නට ලැබිණ’  අසංඛ්‍යයක මහත් බව දැක්වීමට විශ්වයේ පවත්නා විශාලතම වස්තු ද” නොගැණිය හැකි වස්තු ද උපමාවට ගෙන ඒවා මොන අයුරකින්වත් එයට සැසඳිය නොහැකි බව පෙන්වා දී ඇත’ එබඳු අනන්ත අප්‍රමාණ අසංඛ්‍යයක් ගෙවී ගියත් එයට වඩා අධික කාල පරිච්ඡේදයක් බුදුබව පතා පෙරුම් දම් පිරීමෙන් 2 බුදුවරුන් ලොව පහලවන බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් බුදු පදවියේ උත්තරීත්වයත්” දුෂ්කරභාවයත්” දුර්ලභතාවත්” ආශ්චර්යභාවයත් හැඟවීම බෞද්ධ ග්‍රන්ථ රචකයන්ගේ පරමාර්ථය වී ඇති බව පෙනේ’
අසංඛ්‍ය වර්ෂ ප්‍රමාණය දක්වා ඇති ආකාරය – සද්ධර්මාලංකාරය ඇසුරෙන්’
එක ඉදිරියේ බින්දු ප්‍රමාණය
දස දසයෙක් නම්  සියයෙක     2
දස සියයෙක් නම්  දහසෙක     3
සියක් දහසෙක් නම්  ලක්ෂයෙක    5
ලක්ෂ සියයෙක් නම්  කෝටියෙක    7
කෝටි සියයෙක් නම්  ප්‍රකෝටියෙක    9
ප්‍රකෝටි සියයෙක් නම්  කෝටි ප්‍රකෝටියෙක   11
කෝටි ප්‍රකෝටි සියයෙක් නම් නහුතයෙක    13
නහුත සියයෙක් නම්  නින්නහුතයෙක    15
නින්නහුත සියයෙක් නම්  හුතනහුතයෙක    17
හුතනහුත සියයෙක් නම්  ඛම්භයෙක    19
ඛම්භ සියයෙක් නම්  විෂ්ඛම්භයෙක    21
විෂ්ඛම්භ සියයෙක් නම්  අෙක‍ෂෟභිණියෙක    23
අෙක‍ෂෟභිණි සියයෙක් නම් බින්දුවෙක    25
බින්දු සියයෙක් නම්  අද්බුදයෙක    27
අද්බුද සියයෙක් නම්  නිරබ්බුදයෙක    29
නිරබ්බුද සියයෙක් නම්  අබබයෙක    31
අබබ සියයෙක් නම්  අටටයෙක    33
අටට සියයෙක් නම්  අහහයෙක    35
අහහ සියයෙක් නම්  කුමුදයෙක    37
කුමුද සියයෙක් නම්  සෞගන්ධියෙක     39
සෞගන්ධි සියයෙක් නම්  උත්පලයෙක    41
උත්පල සියයෙක් නම්  පුණ්ඩරීකයෙක    43
පුණ්ඩරීක සියයෙක් නම්  පදුමයෙක    45
පදුම සියයෙක් නම්  කථානයෙක    47
කථාන සියයෙක් නම්  මහා කථානයෙක   49
මහා කථාන සියයෙක් නම් අසංඛ්‍යයෙක    51
ඉහත විස්තර අනුව අසංඛ්‍ය යනු අංක එක ඉදිරියේ බින්දු 51කින් යුත් සංඛ්‍යාවකි’ ධර්ම ප්‍රදීපකාවේ ද” පූජාවලියේ ද මෙම කාලචක්‍රය දක්නට ලැබේ’ එහි ප්‍රකෝටියේ පටන් ඉදිරියට වෙනස්කම් ඇත’ මෙය නූතන භාවිතයට පරිවර්තන කරන්නට උත්සාහා කරමු’
එක ඉදිරියේ බිංදු ප්‍රමාණය
බිලියන   1  =  9
ටි්‍රලියන   1  =  12
කොඩිරිලියන  1  =  15
කුයින් මිලියන  1  =  18
සෙක්ස් මිලියන  1  =  21
සෙප් මිලියන   1  =  24
ඩක් මිලියන  1  =  27
නො නිලියන්  1  =  30 3
ඩෙසිලියන්  1  =  33
අන් ඩෙසිලියන්  1  =  36
ඩුඩ් ඩෙසිලියන්  1  =  39
ටේ‍ර ඩෙසිලියන්  1  =  42
ක්වට්ටෝ ඩෙසිලියන් 1  =  45
කුයින් ඩෙසිලියන් 1  =  48
සෙක්ස් ෙඩිසිලියන් 1  =  51
මෙවන් අතිවිශාල කාල පරාසයක් තුළ කෙනෙක් ඉපදී ඇත්තේ 550 වාරයක් නම් එක් උපතක දී ගෙවා ඇති අවුරුදු ගණන ඕනෑම අයෙකුව මවිතයෙනුත් මවිතයට පත්කරවන කරුණකි’ 550 ජාතක පොතෙහි සැබැවින්ම ජාතක කථා 550ක් නොමැත’
ඒ ගැන සවිස්තරාත්මකව පසුව කරුණු ඉදිරිපත් කරන්නට කැමැත්තෙමු’  නූතන විද්‍යාත්මක මතය වන්නේ මුළු මහත් විශ්වයේම වයස අවුරුදු බිලියන 20කට  වඩා නොමැති බවයි’ සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂය කෙසේ නම් නූතන විද්‍යාත්මක මතය සමග එකඟතාවයකට ගෙන ඒමට හැකි ද යන්න ඔබම සිතා බලන්න’ බුදුවරයෙකුගේ පමණක් නොව ඕනෑම මිනිිසෙකුගේ ආයුෂ අඩු වැඩිවන ආකාරය පිළිබඳ බුදු දහම දරණ මතය ද ඉතා ව්‍යාකූල හා ඉතා අවිද්‍යාත්මක එකකි’  මිනිසුන්ගේ ආයුෂ ක්‍රමයෙන් පිරිහී ගොස් අවුරුදු දහය පරමායුෂය වන කාලයක් පැමිණෙන බව අභිධර්ම පොතපතෙහි සඳහන් ය’ ඒ කාලයේ දී රෝගවලින් හෝ යුද්ධයෙන් හෝ ආහාර නැතිවීමෙන් හෝ මහා මිනිස් විනාශයක් සිදුවන බවත් සඳහන් ය’ ඉතිරි වන ටික දෙනා පමණක් සුචරිතයෙහි හැසිරීම නිසා නැවතත් ආයුෂය වර්ධනය වන්නට පටන් ගනී’ ඒ ආයුෂ වැඩීම වර්ෂ අසංඛ්‍ය දක්වා වන බව පැවසේ’ එනමුදු දුසිරිතට හැරීම නිසා නැවතත් මිනිස්සු පිරිහීමට පටන් ගනිති’ ක්‍රමයෙන් පිරිහී දශ වර්ෂය පරමායුෂය වන කාලයට පැමණේ’ ඒ කාලයේ දී නැවතත් මිනිස් විනාශයක් වේ’
මෙලෙස මිනිස් ආයුෂ අවුරුදු 10ක් පටන් ගෙන අසංඛ්‍යය දක්වා වැඩී නැවත අවුරුදු 10 පරමායුෂය  වන තෙක් පිරිහීමට   ‘වන කාලය ‘අන්තඃකල්පය’ යැයි කියනු ලැබේ. මිනිසාට කොහෙත්ම සිතා බලන්නට වත් නොහැකි ආකාරයේ අතිශයෝක්තීන් අන්තර්ගත වී තිබිය
දී” විචාර බුද්ධියක් ඇති අයෙක් කෙසේ නම් බුදු දහම නිවැරදි මඟ ලෙස පිළිගන්නට ද? කේ’ ඇස් පලිහක්කාර මහතා  විසින් රචිත ‘පන්සීය පනස් ජාතක විවරණය’ යන ග්‍රන්ථයෙන් පහත සඳහන් කොටස උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
‘ජාතික කථා ඛුද්දක නිකායට ඇතුළත් කිරීමේ දී එහි කතුවරයාගේ අරමුණු කවරේ දැයි දැන  ැනීමෙන් එය තේරුම් ගැනීමට පහසුවන බැවන් මෙහි දැක්වීමට පෙළඹුනෙමි’ එහි පැහැදිලි අරමුණු 3ක්.දක්නට තිබේ’ අප බොහෝ දෙනා සිතා සිටින්නේ බුදුරජානන් වහන්සේ බෝධිසත්ව සුමේධ තාපසයන් වශයෙන් දීපංකර බුදුන් පාද මුලේ මතු බුදු බව පතමින් පාරමී දම් පිරීමට අධිෂ්ඨාන කළ බැවින් ජාතක පොත පුරා දස පාරමිතා දක්වන ජාතක කථා තිඛෙන බවය’
සත්‍යය එය නොවේ’ පන්සීය පනස් ජාතක (ප’ප’ජා) පොතෙහි දක්නට ඇත්තේ පාරමිතා දක්වන කථා 58ක් පමණය’  ‘’’’’’’’ පාරමිතා කථා 58 ට
අමතරව බණ උපදෙස් ගුණදම් ආදි දක්වන කථාද ප’ප’ජා පොතේ තිබේ’ ඊටත් බාහිරව කිසිදු ධර්මයක් දක්වන්නේ නැති කථා 180ක් පමණ එහි තිබේ’’’’ මෙ සියළු කථාවල නොවරදවා පොදුවේ දැක්වෙන කරුණු දෙකක් දක්නට තිබේ’
*1’ මේ කථා දේශනා කළේ සර්වඥයන් වහන්සේ බව හා
*’ සියළු කථාවල නොවරදවා දක්වන්නේ උන්වහන්සේ පිළිබඳ අතීත ජාතිවල සිදු වූ කථා බවය’
එනම් උන්වහන්සේගේ පුනරුත්පත්ති කථාය’
මෙම කරුණු දෙක ගත්කළ බුදුරජානන් වහන්සේ පුනරුත්පත්තිය දේශනා කළ බව  පෙන්වීම ප්‍රධාන අරමුණ බවට පත්වී ඇත’ චතුරාර්ය සත්‍යයේ පුනරුත්පත්තිය ගැන සඳහන් නොකරන බුදුන් වහන්සේ තම මුළු ශාසන කාලය තුළ දී ඊට විරුද්ධ දේශනා පවත්වමින් සිටියා දැයි යන ප්‍රශ්නය මතුවේ