පූර්වා නිවාසානුස්මෘති ඥානය හා ත්‍රි විද්‍යා සංකල්පයද හිස් කතන්දරයක්

තේවිජ්ජවච්ඡගොත්ත සූත්‍රයේ තමන්ට සර්වඥතා ඥාණය නොමැති බව ප්‍රකාශ  කරමින්,  තමන්  වෙත  ඇති  ඥාණයන්  පිලිබඳ  කල  සඳහන ගැනද  විමසීමක්  කරන්නට කැමැත්තෙමු. එම සූත්‍රයේ ඉතිරි කොටස පහත සඳහන් ලෙසට දක්වා තිබේ.
’වච්ඡය, ශ්‍රමණ ගෞතම තෙම ත්‍රිවිද්‍යාවෙන් යුක්තය යයි කියන්නේ නම් එය අසත්‍යයක් නොවේ, සත්‍යයකි. මම වනාහි යම්තාක් කැමති වෙමි නම් අනේක ප්‍රකාර පෙර විසූ භවයන් සිහි කරමි. ජාති එකක් ජාති  දෙකක්……  මෙසේ  අනේක  ප්‍රකාර  වූ  පෙර  විසුම්  සිහිකරන  පූර්වේ  නිවාසානුස්මෘති ඥානය ඇත්තෙමි. චුතුපපාත ඥාණය (සත්වයන්ගේ චුතිය හා උපත දන්නා නුවණ) ඇත්තෙමි. ආශ්‍රවක්ෂය කර ඥානය (කෙලෙස් මැඩ පවත්වන නුවණ) ඇත්තෙමි. වච්ඡය, මේ කියන ලද ති්‍රවිද්‍යාව මා සතුව ඇත. යමෙක් එ බව ප්‍රකාශ කරන්නේ නම් එය අසත්‍යයක් නොවන්නේය. සත්‍යයක්ම වන්නේය. මට එය නින්දා පිිණිස නොවන්නේය.’
තේවිජ්ජ නොහොත් ත්‍රිවිද්‍යාව මෙම සූත්‍ර නාමය අනුව වච්ඡහොත්ත පරිබ්‍රාජකයාද සතුව තිබූ බව වටහා ගැනීම අපහසු නොවන්නේය. එසේනම් බුදුන් වහන්සේට අසමසම යන ගෞරව නාමය යෙදීම එතරම් උචිත නොවන බව පැහැදිලි වන්නේය. උන් වහන්සේට උරුම ව තිබූ ත්‍රිවිද්‍යා ඥාණය  එම යුගයේ  අන්  අයටද  තිබූ  බව  ඉතාමත්ම  පැහැදිලි  කරුණකි.  මෙම  කරුණද  සත්‍ය  වේෂණයකට ලක් කිරීම අපගේ පරමාර්ථයයි. ත්‍රිවිද්‍යාවෙන් ගවේෂණයකට ලක් කළ හැකි වන්නේ,පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය පමණි. චුතුපපාන හා ආශ්‍රව ක්ෂය කර ඥානයන් පිළිබඳ විචාරයක යෙදීම කල නොහැකි කාර්යයකි. පෙර ඉපදීම් පිලිබඳ සඳහන් කරුණු පිලිබඳ කරුණු සොයා බැලීමක් කල හැක.
කෙලෙස් මැඩ පවත්වන (ආශ්‍රව ක්ෂය කර ඥානය) හා සත්වයින් චුතවන හා උත්පත්ති ලබන (චුතුපපාත ඥානය) දැනුම අනාගත ප්‍රකාශනයන් පමණක් වන අතර එවා ගැන ඓතිහාසිකව හා විද්‍යාත්මකව  ගවේෂණයක  යෙදෙන්නට  ඉඩක්  නොමැත.  එසේම විචාරයකට  ලක්කළ  හැකි පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥාණය පදනම් විරහිත එකක් නම් තර්කානුකූලව ඉතිරි ඥාණයන් සම්බන්ධව ඇති ප්‍රකාශනයන්ද ප්‍රතික්ෂේප කරන්නට අනිවාර්යයෙන්ම සිදුවෙනවා.
පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥානය  උපයෝගී  කරගෙන  බුද්ධත්වයට  පෙර  547  වාරයක්  විවිධ ආකාරයේ උපත් ලද බව පැවසූ කරුණු අඩංගු වන්නේ පන්සිය පනස් ජාතක පුස්තකයේය. අපණ්ණක ජාතක විස්තරයෙන් ආරම්භවී වෙස්සන්තර ජාතක විස්තරයෙන් අවසන් වන මෙම මහා ග්‍රන්ථයේ ඉතා වැගත් කරුණු රාශියන් අපට දැනගන්නට ලැබිණ. ගෞතම බුදුන්ගේ බෝධිසත්ව ජීවිතය ආරම්භ වන්නේ සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂයකට පෙර දීපංකර බුදුන් කාලයේ සුමේධ නමින්ය. සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂය යනු අසංඛ්‍ය සතරක් හා කල්ප ලක්ෂයක් යන කාලයයි. අසංඛ්‍ය යනු අංක එක ඉදිරියේ බින්දු 51ක් යෙදීමෙන් ලැඛෙන සංඛ්‍යාවයි.
(ධම_ප්‍රදීපිකාව 55 පරි – 9 පිටුව පූජාවලිය 4 පරි – 44 පිට සද්ධර්මාලංකාරය 2 පරි – 32-33 පිටු, සද්ධර්මරත්නාකරය 9 පරි – 207 පිට).
තවත් අදහසක් නම් අසංඛය යනු ගණනය කළ නොහැකි සංඛ්‍යාවක් යන්නය. බුද්ධිමත් ඔබට අප ආරාධනා කරන්නේ මෙවන් කාල  පරිච්ඡේදයන්  පිළිබඳව  පැවසීම  අතිශයෝක්තියෙනුත්  අතිශයෝක්තියක්  බව  පිලිගන්නට අපහසුතාවයක් තිබේද යන්න ගැන සිතා බලන ලෙසයි. අනිත් අතින් මුළුමහත් විශ්වයේම වයස අවුරුදු බිලියන 20කට වඩා වැඩි නොවන බවයි නූතන විද්‍යාත්මක මතය. මුළුමහත් බෝධි සත්ව සංකල්පය  තැන පුදුම හිතෙන ආකාරයේ කාල පරිච්ඡේදයන් ගැන සඳහන් වීම එහි සත්‍යතාවය ගැන නියත වශයෙන්ම සැකයක් ඇතිකර වන්නකි. නූතන නගර නම් හා මනුෂ්‍ය නම් වර්ෂ බිලියන ගණනකට පෙර එලෙසම පැවතියේ යැයි පැවසීම තවත් පුදුමයෙනුත් පුදුමයට පත් කරවන සිද්ධියකි.
මෙම බෝධි සත්ව ජීවිත චක්‍රය තුල ඇතෙක්, සිංහයෙක්, අශ්වයෙක්, වෘෂභයෙක්, මුවෙක්, සුනඛයෙක්,  හිවලෙක්,  වඳුරෙක්,  හාවෙක්,  ඌරෙක්,  මීයෙක්,  සර්පයෙක්,  ගෙම්ඛෙක්,  මත්ස්‍යයෙක්, කිඹුලෙක්, හංසයෙක්, මොණරෙක්, රාජාලියෙක්, කුකුළෙක්, කොට්ටෝරුවෙක්, ජලචර පක්ෂියෙක්, වලි කුකුළෙක්, කපුටෙක් හා කිඳුරෙක් ආදී වශයෙන් ඉපදී ඇති බව සඳහන් වේ.
කිඳුරා සම්බන්ධව අළුතින් කිවයුත්තක් නැතිමුත් එය උඩුකය මිනිස් රූපයකින්ද, යටිකය මත්ස්‍ය රූපයෙන්ද යුක්තවූ සුරංගනා කථාවන්හි පමණක් සඳහන් වන සත්වයෙකි. ජීවමාන කිඳුරෙක් පිළිබඳව හෝ වඳවී ගිය කිඳුරෙකුගේ ඇට සැකිලි පිළිබඳව කිසිම විද්‍යාත්මක සටහනක්  නොමැත. මුළු මහත්  බෝධිසත්ව සංකල්පයම සුරංගනා කථාවක් බවට පත් කරවන්නට මෙයට වඩා සාක්ෂි හෝ සාධක අවශ්‍ය නොවන බව මධ්‍යස්ථව හිතන ඕනෑම අයෙකුට පිළිගත හැකිවනු ඇතැයි දැඩිව විශ්වාස කරන්නෙමු. අවුරුදු බිලියන ගණනකින් ඈතට දිව යන මෙම කතන්දර තුළ මෙයට පෙර පෘථීවි තලය මත ජීවත්වී දැනට වඳවී ගොස් ඇති කිසිම සතෙක් පිළිබඳව සඳහන් නොමැතිවීමත් ඉන්දියානු භූමි භාගයෙන් පිටත ජීවත්වන කිසිම සතෙක් පිළිබඳවත් සඳහනක් නොමැතිවීමත් පුදුම විය යුතු හේතුවක් බවට පත්වී ඇත.
තමා ජීවත්වූ කාලයේ සිටි සතුන් පිළිබඳව පමණක් දැනුමක් ඇති අයෙකුගේ විස්තර කිරීම් තුළින් ලේඛණ ගතවූ විස්තර පමණක් බවයි මුළු පන්සිය පනස් ජාතක කතන්දර තුළ අඩංගු වී ඇත්තේ. බෝධි සත්ව සංකල්පයේ නිසරු බව හා එය විද්‍යානුකූල අදහසක් නොවන බවට හුවා දැක්වීමට මෙයට වඩා කරුණු අනවශ්‍ය යැයි සිතන්නෙමු. මෙය තුලින් පැහැදිලි වන්නේ පූර්වා නිවාසානුස්මෘති ඥානය පදනම් කරගෙන පැවසුවා යැයි කියන තමන්ගේ පෙර උත්පත්ති කතන්දර විශ්වාස කළ හැකි සත්‍ය තොරතුරු නොවන බව ඕනෑම අයෙකුට පැහැදිලි වනු ඇතැයි සිතන්නෙමු. තමා ලැබුවායැයි කියන ත්‍රි විද්‍යා සංකල්පයද අතිශයෝක්තිය  හා අන්  දහම් සමඟ  තරඟ  කිරීම සඳහා  බෞද්ධ  ලේඛකයන්  ගෙතූ  තවත්  හිස් කතන්දරයක් විනා අන් කිසිවක් නොවන බව ඕනෑම අයෙකුට පැහැදිලි වනු ඇතැයි සිතන්නෙමු.
Advertisements

විශුද්ධි මග්ගයෙහි ජාත්‍රස්සති නිද්දේසයෙනට අනුව පොලොව පැතලිය

තවදුරටත් කරුණු සොයා බැලීමේදී බුද්ධ ඝෝෂ හිමි විසින් කරවන ලද විශුද්ධි මග්ගයෙහිද ඉහත මහ පරිනිබ්බාන සූත්‍රයේ සඳහන් පස් පොළොව, දිය පොළොව හා වා පොළොව ගැන සඳහන් කර ඇති කරුණු විමසා බැලීමද වැදගත් යැයි සිතන්නෙමු.

පලමුව බුද්ධ  ඝෝෂ හිමි හා උන් වහන්සේ විසින් කරවන ලද විශුද්ධි  මග්ගය පිලිබඳව සංක්ෂිප්තව බෞද්ධ ශබ්ද කෝෂයේ සඳහන් කරුණු සොයා බලමු.

’බුද්ධ ඝෝෂ : ලක්දිවට පැමිණ බෞද්ධ ග්‍රන්ථ පාළියට නගා දඹදිව වෙත ගෙනගිය බ්‍රාහ්මණ වංශික ස්ථවිරයන් වහන්සේ, පස්වන සියවසේදී ලංකාවේ රජ කළ මහානාම රාජ සමයේදී දඹදිව බුද්ධගයාවල සිට ලක්දිවට පැමිණි උන්වහන්සේ හෙළ අටුවා ග්‍රන්ථ ඇතුළු බෞද්ධ ග්‍රන්ථ රැසක් පාළියට නගා දඹදිවට ගෙනයන ලදී. විසුද්ධි මග්ගය උන්වහන්සේගේ එක් කෘතියකි’ – බෞද්ධ ශබ්ද කෝෂය – පිටු 1112.

’විශුද්ධි  මාර්ගය – නිර්වාණ මාර්ගය – ක්ලේශයන් ප්‍රහීණ කොට සිත අතිශයින් පිරිසිදු කිරීමේ මාර්ගය : ත්‍රිපිටකය ගොනුකොට සකස් කර ඇති අර්ථ කථා ග්‍රන්ථය, බුද්ධ ඝෝෂ හිමියන් කල මෙම කෘතියේ බුද්ධ ධර්මයේ සාරාංශය ලෙස ගන්නා ශීල, සමාධි, භාවනා ස්කන්ධ, ධාතු ආයතන ඉන්ද්‍රිය සත්‍යය, තීන්‍ය සමුත්පාද ධර්මයන් අඩංගු කොට ඇත.’ – බෞද්ධ ශබ්ද කෝෂය – පිටු 1382.

ඉහතින් ගෙන හැර දැක්වූයේ බුද්ධ ඝෝෂ හිමි ගැනත් උන් වහන්සේ විසින් කරවන ලද විශුද්ධි මග්ග කෘතිය ගැනත් බෞද්ධ ශබ්ද කෝෂය විසින් දී ඇති විස්තරය. මේ අනුව බුදු දහම පිලිබඳව, හදාරන අයෙකුට මුළු මහත් ත්‍රිපිටකයේ සාරාංශය විශුද්ධි මග්ග තුලින් ඉතා පහසුවෙන් ලබා ගැනීමට හැකි වන්නේය.

දැන් විශුද්ධි  මග්ගයෙහි මහා පරිනිබ්බාණ සූත්‍රයේ සඳහන් තුන් පොළොව ගැන දක්වා ඇති කරුණු ගැන විමසීමක් කර බලමු.

“තවද, එක් සක්වළෙක මහා පස්පොළොව දෙලක්ෂ සතලිස් දහසක් යොදුන් පමණ බොල ඇත්තෙයැ,  එ පස්  පොළොව රැඳැවූ  දිය  පොළොව සාරලක්ෂ අසූදහසක්  යොදුන් පමණ  බොල ඇත්තෙයැ, එදිය පොළොව ධැරූ වා පොළොව නව ලක්ෂ සැටදහසක් යොදුන් පමණ බොල ඇත්තෙ යැ”යි තමන් ගෙ නුවණින් යටුවම් (සනිටුහන්) කොටැ පිරිසිඳැ දත් ’බුදුන් සරණ යෙමි”

බුත්සරණ යායුතු’ – බුත්සරණ – පිටු 42.

විද්‍යා චක්‍රවර්ති විසින් සකස් කල ’බුත්සරණෙ’හි එතුමන් විසින් විශුද්ධි  මග්ගයෙහි ජාත්‍රස්සති නිද්දේසයෙන් උපුටා දක්වන ලද කොටසයි ඉහතින් ගෙනහැර දැක්වූයේ.

දිග මැනීමට යොදා ඇති පැරණි මිනුම් සැතපුම් බවට පරිවර්තනය කර ගැනීමට පහත සඳහන් විස්තර සපයා ඇත්තෙමු.’ගවුව – ගව්ව – දුර මැනීමේ පැරණි මිම්මක්, යොදුනෙත් හතරෙන් පංගුව – සැතපුම් හතරක ප්‍රමාණය”- නිරුත්ති සහිත සිංහල ශබ්ද කෝෂය – ගොඩගේ ප්‍රකාශකයෝ – පිටු 396.

මේ අනුව යොදුන් 1 } ගව් 4 } සැතපුම් 4×4 } සැතපුම් 16

මේ අනුවවිශුද්ධි  මග්ගයේ තුන් පොළොවේ දිග ප්‍රමාණයන් නූතන මිනුම්වලට පරිවර්තනය

කොට විමසා බලමු.

පස් පොළොව } යොදුන් 240,000 } සැතපුම් 240,000 x 16 } සැතපුම් 3,840,000

දිය පොළොව } යොදුන් 480,000 } සැතපුම් 480,000 x 16 } සැතපුම් 7,680,000

වා පොළොව } යොදුන් 960,000 } සැතපුම් 960,000 x 16 } සැතපුම් 15,360,000

එම ඉහත තොරතුරු විමසා බලන්නේ ධර්ම ග්‍රන්ථයකින්ද නැත්නම් සුරංගනා කථා අඩංගු ග්‍රන්ථයකින්ද යන විචිකිච්චාව ඇතිවීම වැලැක්විය හැකි කරුණක් නොවේ. ඉහත සංඛ්‍යා ලේඛන හා කරුණු දෙස බැලීමේදී පැහැදිලි වන්නේ මේ සියළු විස්තර දක්වා ඇත්තේ පැතලි පොළොවක් පිළිබඳව යන්නයි.

 

බුද්ධ චරිතයෙහි අභව්‍ය වර්ණනා

බුද්ධ  චරිතයෙහි පමණක් නොව වෙනත් පොතපතෙහිද මෙවැනි අභව්‍ය වර්ණනා බොහෝය’
සිදුහත් කුමරු  වප්මගුල් දා කිරිමව්වරුන් තිරවලින් පිටතට ගිය අතර යහනේ පලක් බැඳ ආනාපානා සති භාවනාව වඩා ප‍්‍රථම ධ්‍යානයට සමවැද හුන්නේය” යනුවෙන් පොතපතෙහි සඳහන් වන කථාවද මේ ගණයෙහි ලා සැලකිය හැකිය’ අතදරුවෙකුව සිටියදී පවා ආනාපානා සතිය වඩා ප‍්‍රථම ධ්‍යානයට සමවැදුන සිදුහත් කුමරු 16 වන වියේදී විවාපත්ව විසිනව වන වියේදී සතර පෙර නිමිති දැක අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය කරන තුරු වසර 20කට වැඩි කාල සීමාව තුළ විමුක්තිය උදෙසා ගත් වෙනත් කිසියම් ප‍්‍රයත්නයක් ගැන සඳහන් නොවීම කොතරම් පුදුම සහගතද?
එසේ නම් අත දරුවෙකුව සිට ආනාපානා සති භාවනාව වැඞීම පිළිගත හැකිද?
අවාසනාවකට මෙම ග‍්‍රන්ථයේ කතුවරයා සඳහන් කරන්නට අමතක වූ එක් වැදගත් කරුණක් නම් ඉහත සඳහන් ආශ්චර්ය දනවන සියලූ තොරතුරුවල මූලාශ‍්‍රය බෞද්ධ ත‍්‍රිපිටකය බවයි’
තෙමගුලේ තවත් වැදගත් කරුණක් වන්නේ බුද්ධත්වය ලැබීමයි’ මෙය වෙසක් මස පසලොස්වක දින රාත‍්‍රියේ සිදුවූ බවයි සඳහන් වන්නේ’ මේ පිළිබඳව කරුණු ඉදිරිපත් කිරීමට වඩා මේ හා බැඳුන තවත් පරස්පර තාවයක් ඔබගේ අවධානයට ඉදිරිපත් කරන්නට කැමැත්තෙමු’ බුද්ධත්වය පතා ගෞතම බෝසතුන්ගේ අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය සිදුවූ ආකාරය මජ්ජිම නිකායේ චූල පණ්ණාසකයෙහි එන ආර්ය පර්යේෂණ සූත්තරයෙහි විස්තර කොට ඇත’
මෙහි සඳහන් පරිදි කෙස් රැුවුල් බහා කසාවත් හැඳ පෙරවා මව්පියන් හක්‍ෂද්දීම මාලිගයෙන් නික්ම ගොස් පැවිදි වූ බවයි’ නමුත් වෙනත් බොහෝ ධර්ම ග‍්‍රන්ථවල ඇත්තේ මහ ? සියල්ලට හොරා ගොස් පැවදි වූ බවයි’ තවද සිද්ධාර්ත උත්පත්තියෙන් සත්වන දින මහාමායා දේවිය මියගිය බව සඳහන්ව ඇති හෙයින් අරිය පර්යේෂණ සූත්ත‍්‍රයේ මව්පියන් හක්‍ෂද්දීම මාලිගයෙන් නික්ම විය බව සඳහන් වීම නිවැරදි ගිය යුතු බවයි” අප දකින්නේ’
අනෙකුත් ධර්ම ග‍්‍රන්ථවල අභිිනිෂ්ක‍්‍රමණය විස්තර කොට ඇති අයුරු විමසා බලමු’ පළමුව නූතන බෞද්ධ විද්වතෙකු වූ ආචාර්ය එච්’ එස්’ එස්’ නිශ්ශංක මහතා තම ඬගෞතම බුද්ධඬ යන ග‍්‍රන්ථයේ අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය විස්තර කොට ඇති ආකාරය විමසා බලමු’
“ආර්ය පර්යේෂණයක් සඳහා අසමසම විධියට ඇප කැපවී තම ආදරනීය බිසවට පවා නොකියා දරු සෙනෙහසින් අනූන වූ සිද්ධාර්ත පියා එදා උපන් තම පුතුන් මෙහොතකටවත් වඩා ගන්නට නොසිතා” පූර්ණ වූ සිහියෙන් යුක්තව” ධර්මතා ගැන නොපසු බස්නා විර්යය ඇතිව” ප‍්‍රීති සහගතව” සන්සුන් ගතියෙන් යුතුව” සැක ආදිය නිසා නොවිසුරුනු සිතක් ඇතිව හෙවත් සමාධිසහගතව” මධ්‍යම රාත‍්‍රියක තම අගනුවර නැගෙනහිර දොරින් නික්ම යයි’ි’’’’’’’’’’’’
ඡුන්න ඇමති තෙමේ හිරු උදාවූ විට තනියම පයින් රජගෙදරට එන්නේ පළමුව යසෝධරා වනටද නැතහොත් සුදොවුන් රජුහට දැකිවිය යුතු දැයි දෙගිඩියාවෙන් පසු වන්නේ හිත හදාගන්නට බැරිව කුඩා දරුවකු සෙයින් අක්‍ෂමින් එන්නේ හිත හදාගෙන සුදොවුන් රජු වෙත පැමිණ සිදුහත් රජතුමා පෙර දින මහ අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය කළ බව දන්වයි’ උපන් කුමරුන් යශෝධරා සමග සයනයෙහි සිටිනු දැක ආපසු හැටිද විස්තර කරයි’ එපමණක් නොව වියෝ දුකෙන් කන්ථක අසුගේද ළය පැලී මළ බව දන්වයි’ පුවතින් කම්පනයට පත් රජතුමා මහා ප‍්‍රජාපති අගබිසව කැඳවයි’ ප‍්‍රවෘත්තිය හෙළි කරයි’” (ගෞතම බුද්ධ – 10-11 පිටු)
ඉහත විස්තරයෙන් පැහැදිළි වන්නේ ඡුන්න ඇමති ආපසු පැමිණ දන්වන තුරු සුද්ධෝදන රජතුමා හෝ අන් අයෙක් සිද්ධාර්ත බෝසතුන්ගේ අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය දැන නොසිටි බවයි’ මෙය නියතවශයෙන්ම අරිය පර්යේෂණ සූත‍්‍රය සමග පරස්පරතාවයක් ඇතිකර වන්නකි’ තවත් හැමගේ ගෞරවයට පාත‍්‍ර වූ බෞද්ධ ධර්ම ඬන්ථයක් වූ පූජාවලියෙහි විස්තර කර ඇතේතේත් ආචාර්ය එච්’ එස්’ එස්’ නිශ්ශංකයන්ගේ ‘ගෞතම බුද්ධ‍්‍ර, යන ග‍්‍රන්ථයේ අඩංගු කරුනුවලට සමාන අදහස්ය’ ගුරුළුගෝමින් විසින් කරන ලද හා පණ්ඩිත කෝදාගොඩ ඥාණාලෝක සථවිරයන් විසින් සංශෝධිත” බෞද්ධයින් අතරේ උසස් පිළිගැනීමක් ඇති ධර්ම ග‍්‍රන්ථයක්වූ ‘අමා වතුර’ අභිනිෂ්ක‍්‍රමණය විස්තර කරන ආකාරය ‘පූජාවලිය’ දක්වන අදහස්වලට බෙහෝ සමානය’

බෞද්ධ ත්‍රිපිටකයේ පොත් බුද්ධ ඝෝෂට අවශ්‍ය පරිදි විකෘති කර තිබේ

පෙර ආත්මය පිළිබඳව ඇතැම් පුද්ගලයන් ඉදිරිපත් කරන තොරතුරු වුව ද පරස්පර විරෝධතාවයන්ගෙන් යුතු වන අවස්ථා එමටයි’ බොහෝ විට මෙවන් තොරතුරු ඉදිරිපත් කරන අයට ප්‍රකාශ කළ හැක්කේ ද තමා ඊට කලින් සිටි එක් ජීවිතයක් සම්බන්ධ තොරතුරු වීමත් ගැටලූ සහගත වේ’
එසේම පෙර ජීවිතයේ පුද්ගලයා මළ අවස්ථාවේ සිට යළි උත්පත්තිය ලබන අවස්ථාව දක්වා ඇතැම් විට මාස ගණනක් හෝ අවුරුදු ගණනක් පිළිබඳ කිසිදු තොරතුරක් ඉදිරිපත් කරන්නට පෙර ජීවිතය පිළිබඳ තොරතුරු හෙළිකරන්නන් අසමත් වී ඇත’ පුනරුත්පත්ති තොරතුරු පූර්ණ පැහැදිලි තාවයකින් තොර බව මෙවන් සිද්ධීන්ගෙන් තහවුරු වේ’විවිධ අධිමානකික මාර්ගයන් ඇසුරෙන් පෙර ආත්මය පිළිබඳව ගෙනෙන තොරතුරු ද විශ්වාසයෙන් තොර බව සැලකේ’ විශේෂයෙන් මෙවන් ඥානමාර්ග ආත්මීය ස්වරූපයක් ගන්නා බැවින් එමගින් ඉදිරිපත් කෙරෙන තොරතුරු පිළිගැනීමට නොහැකි බව විරුද්ධ මත ධාරීහූ පෙන්වා දෙති’
බෞද්ධ චින්තනය තුළ අතීන්ද්‍රිය ප්‍රත්‍යක‍ෂය මත පුනරුත්පත්තිය සම්බන්ධව ගෙනෙන තොරතුරු ද මෙහි දී පරීක‍ෂාවට භාජනය කළ යුතු තත්ත්වයකට පත් වේ’ කෙසේ වෙතත් අතීන්ද්‍රිය ප්‍රත්‍යක්ෂය හෝ වෙනත් ගුප්ත ඥානමාර්ග ආත්මීය පදනමක් මත ගොඩ නැගෙන හෙයින් ඒ මත පුනරුත්පත්තිය සම්බන්ධව ගෙනෙන තොරතුරු පිළිගැනීම ද දුෂ්කර බව පෙනේ’
(දාර්ශනික ගැටලූ – පිටු 159-159) නූතන බුදු දහම මුහුණ පා ඇති අති භයානක ඛේදවාචකය විග්‍රහ කරන ලිපියක් චිත්ත ධර්ම විධ්‍යා සඟරාවේ 2007 අප්‍රේල් කලාපයෙන් උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’ අද පවතින බුද දහම බුද්ධ භාෂිත දේශනයන් මත පදනම් වී නොමැති බවට හා එය සැබැවින්ම බ්‍රාහ්මණ හා හින්දු සිද්ධාන්තයන් උගන්වන දහමක් බවට පරිවර්තනය වූ ආකාරය මෙතුළින් ඉතා හොඳින් අවබෝධ කර ගැනීමට හැකි වන්නේය’ වාණිජ කරනයට පත් වී ඇති නූතන බුදු දහම පිළිබඳව එහි භාරකාරයින් නිහැඩිZයාවෙන් කටයුතු කරන්නේ ඇයි ද යන්න අපට ප්‍රහේලිකාවකි’ සමහර විට දැනට බුක්ති විඳින සැප සම්පත් අහිමි වී යයිදෝ යන බියෙන් මුණිවත රකිනවා විය හැකිය’ නමුත් මෙතුළින් දස ලක්ෂ සංඛ්‍යාත අනුගාමිකයින්ව නොමඟ යැවීමට කටයුතු කිරීම ඉතා අසාධාරණ හා අයුක්ති සහගත ක්‍රියාවකි’ විශ්‍රාමලත් නියෝජ්‍ය අධ්‍යාපන අධ්‍යක්ෂ වයි’ එම් ගුණපාල යාපා මහතා ලියා ඇති එම ලිපිය පහතින් උපුටා දක්වා ඇත්තෙමු’
ත්‍රිපිටකයට අයත් පොත් 2580 පාලි භාෂාවෙන් ලිව්වේ බුද්ධ ඝෝෂ හා ඔහුගේ අනුගාමික හතරවේදය උගත් හින්දු බමුණන් විසිනි’ හෙළ බසින් එදා තිබූ කුරුන්ද අටුවාව පච්චරී අටුවාව හා මහා අටුවාව යන පොත් තුනක ලියා තිබූ බුද්ධ ධර්මය ආශ්‍රය කරගෙනය” ඔවුන් එම පරිවර්තනය සිදු කළේ එම පරිවර්තනය ගැන මා විස්තරයක් 2005 මැයි ච්ත්ත ධර්ම විද්‍යා සඟරාවේ 14 වැනි පිටුවේ ද 2005 ජූනි සඟරාවේ 18 වැනි පිටුවේ ද බුද්ධ බමුණු මහා සටන යන ලිපියෙන් විස්තර කර ඇත’ එය නැවත  කියවා බලන්න’
බුද්ධ ඝෝෂ විසින්” නියම බෞද්ධ ත්‍රිපිටකයේ තිබූ නිවන් මඟ හා අභිධර්මය විකෘති කොට” ඊට හින්දු අභිධර්මය ඇතුළත් කොට” පාලි භාෂාවෙන් නව ත්‍රිපිටකය ලිව්වේය’ එවකට මහා විහාරයේ සිටි බෞද්ධ හිමිවරුන් හෙළ බසේ කෙළ පැමිණි අය වූවත්” පාලි භාෂාවේ මහා දැනුමක් ඇති අය නොවූහ’ එබැවින් විකෘතිකොට පරිවර්තනය කළ ත්‍රිපිටකය හිස් මුදුනින් පිළිගත්හ’ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛ භාෂාව වූ පාලි භාෂාවෙන්ම බුද්ධ ධර්මය උගන්වන්නටත් ඉගෙන ගන්නටත් කැමැතිවූ අප සංඝරත්නය” හෙළ බසින් රචනා කර තිබූ මහා අටුවාව පච්චාරී අටුවාව හා කුරුන්දි අටුවාව නූගන්වා නොසලකා හරින ලදී’ බුද්ධ ඝෝෂ කළ හරිය හොඳින් දන්නා සිවුරු පොරවාගෙන පාලි ඉගැන්වීමේ යෙදී සිටි බමුණෝ මහා විහාරයේ තිබූ පැරණි හෙළ අටුවා ග්‍රන්ථයෝ ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් විනාශ කර දැමූහ’ ඔවුන් එසේ කළේ යම් විධියකින් අනාගතයේ දී වත් බුද්ධ ඝෝෂ කළ ඒ මහා වංචාව හෙළිවේය යන සැකයෙනි’  ලක්දිව හෙළ බසින් තිබූ අටුවා තුන (ග්‍රන්ථ තුන) මහා ග්‍රන්ථ 2580ක් කොට ත්‍රිපිටකය ලියා ඇත එයින්ම ඔබට පෙනෙනවා ඇති” කොතෙක් හින්දු මිථ්‍යා ධර්මය මෙම ත්‍රිපිටකයට ඇතුළත් කර ඇද්ද කියා’
ත්‍රිපිටකයට අයත් මේ 2580 ක් වන සියලූම පොත් බුද්ධ ඝෝෂට අවශ්‍ය පරිදි විකෘති කර ඇත’ එහෙත් ඔහුට විකෘති කළ නොහැකි වූ ධර්ම පාඨ කීපයක් පමණක් ධම්ම පදයේ සඳහන් වේ එම ධර්ම පාඨ එවකට ලක්දිව සිටි භික්ෂූන් වහන්සේලාට බුද්ධ වචනය වූ පාලියෙන් කටපාඩම් තිබූ ඒවාය’ ඒවා විකෘති කළොත් අසුවන නිසා ඒවා එසේම ධම්ම පදයට ඇතුළත් කර ඇත’ එම ගාථාවලින් පිරිසිදු ථෙරවාදී බුදු දහම කවරේ දැයි අපට අවබෝධ කරගත හැකිය’ එවැනි එක් ධර්ම කොටසක් ධම්ම පදයේ බුද්ධ වර්ගයට අයත් කොටසේ දහවැනි එකොළොස්වැනි හා දොළොස්වැනි ගාථාවලින් දැක්වේ’ ඉන් 10 වැනි ගාතාව මෙසේය:-
බහුංවේ සරණං යන්ති
පබ්බතානි වනානි ච
ආරාම – රුක්ඛ – චෙත්‍යානි
මනුස්සා භය තජජිතා
එහි අර්ථය: බියෙන් තැතිගත් මිනිස්සු පර්වත කැලෑ ආරාම ගස්” චෛත්‍යයන් බොහෝ සෙයින් සරණ කොට යති’ මෙහි චෛත්‍ය යනුවෙන් දැක්වෙන්නේ ත්‍රිවිධ චෛත්‍යයටමය’ ත්‍රිවිධ චෛත්‍ය යනු ශාරීරික චෛත්‍යය” උද්දේශික චෛත්‍යය” පාරිභෝගික චෛත්‍යය යන චෛත්‍යය තුනය’ ශාරීරික චෛත්‍යය කියන්නේ ධාතුවලටය’ පාරිභෝගිත චෛත්‍ය කියන්නේ බුදුරජාණන් වහන්සේ පාරිභෝජනය කරන ලද බෝ ගස් ආදියටය’ උද්දේශික චෛත්‍ය කියන්නේ පිළිම ආදියටය’ එහි එකොළොස් වැනි ගාථාව දෙසත් බලන්න’
නෙතං ඛො සරණං ෙඛමං
නෙතං සරණ මුක්තමං
නෙතං සරණ මාගම්ම
සඛ්ඛ දුක්ඛා පමුච්චති
එහි තේරුම: මේ කිසි සරණයක් බිය රහිත නොවේ’ උතුම් ද නොවේ’ මේ කිසිම සරණයකට පැමිණ සියලූ දුකෙන් මිදෙන්නට බැරිය’ බුදු දහමේ එක් වැදගත් අංගයක් වූ පන්සීය පනස් ජාතක කථා හා එයට ඈඳුනු පුනරුත්පත්තිය පිළිබඳ විචාරාත්මක දැක්මක් ඉහතින් ඔබ වෙත ගෙන හැර දක්වා ඇත්තෙමු’
විචාර බුද්ධියට උරුමකම් කියන එකම සත්වයා වූ මිනිසා මෙම කරුණු කෙරෙහි තම විචාරය උපයෝගි කරගෙන සත්‍යය අසත්‍යය කුමක් ද යන්න තර්කානුකූලව දැනගෙන කටයුතු කරයි කියා විශ්වාස කරන්නෙමු’

 

පන්සිය පනස් ජාතක විචාරය – පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥාණය

බුදුන් වහන්සේට අනේක ප්‍රකාර වූ පෙර විසුම් සිහිකරගත හැකි පූර්වේනිවාසානුස්මෘති ඥාණය ඇති බව සූත්ත පිටකයේ විවිධ තැන්හි සඳහන් ය’
මෙම ඥාණය උපයෝගි කරගෙන බුද්ධත්වයට පෙර විවිධ ආකාරයේ උපත් ලද බව පැවසූ කරුණු අඩංගු වන්නේ පන්සීය පනස් ජාතක පුස්තකයේය’ සිංහල බෞද්ධයින්ගේ සංස්කෘතිය හා සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය කෙරෙහි බලපා ඇති සාධක අතුරින් ජාතක කථා ප්‍රමුඛස්ථානයක් ගනී’ පාලි ජාතිකට්ඨ කථාවේ ඇතුලත් මේ කතාවස්තු මිහිඳු මාහිමියන් විසින් ලංකාවට ගෙන එනු ලැබූ අතර” ඒවා අරිට්ඨාදී සිංහල භික්ෂු පරපුර මගින් හෙළ බසට නගනු ලැබ පවත්වාගෙන එනු ලැබීය’ ක්‍රි’ව 5 වැනි සියවසේ දී පමණ ලංකාවට වැඩම කළ බුද්ධඝෝෂ හිමියන් විසින් ඒවා යළිඳු පාලියට නගා ඇත’
එකී ජාතික කථා කුරුණෑගල යුගයේ දී පරිවර්තන මණ්ඩලයක අධීක්ෂණය යටතේ නැවත සිංහල බසට නගන ලදී’ සිංහල ජාතක පොත” නැතහොත් පන්සීය පනස් ජාතක පොත් වහන්සේ බිහිවී ආවේ එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි’
අපණ්ණක ජාතක විස්තරයෙන් ආරම්භවී වෙස්සන්තර ජාතක විස්තරයෙන් අවසන් වන මෙම මහා  න්ථයේ ඉතා වැදගත් කරුණු රාශියක් අපට දැනගන්නට ලැබිණ’ ගෞතම බුදුන්ගේ බෝධිසත්ව ජීවිතය්‍රග ආරම්භ වන්නේ සාරා සංඛ්‍ය කල්ප ලක‍ෂයකට පෙර දීපංකර බුදුන් කාලයේ සුමේධ නමින්ය’ පළමුව මෙම කාල පරාසය පිළිබඳ විමසුමක් කරන්නට කැමැත්තෙමු’
අධ්‍යාපන ප්‍රකාශන දෙපාර්තමේන්තුව මගින් පරිවර්තනය කොට  “අසිරිමත් ඉන්දියාව” නමින් මුද්‍රණය කොට ඇති ආචාර්ය ඒ’ඇල්’ බෂාම්ගේ ““THE WONDER THAT WAS INDIA”යන කෘතියේ මෙලෙස සඳහන් වේ’
ර්‍ණමූලික ලෝක චක්‍රය කල්පයකිත හෙවත් බ්‍රහ්මයාගේ දවසක්’ එය මෙලොව කාලය අනුව නම්
අවුරුදු 432 කෝටියකිග” තවත් අයුරකින් පවසන්නේ නම් අවුරුදු බිලියන 4’32 කි’
ලක්ෂ 10  =  මිලියන 1
ලක්ෂ 100  = මිලියන 10  = කෝටි 1
කෝටි 432  = මිලියන 10 ං 432 = මිලියන 4320
මිලියන 1000  = බිලියන 1
මිලියන 4320   = බිලියන 4320 =  බිලියන 4’32
1000
කල්ප 1  අවුරුදු බිලියන 4’32
සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂය යනු අසංඛ්‍ය හතරක් හා කල්ප ලක්ෂයක් යන කාලයයි’   කල්පය තවත් තැනක විස්තර කර ඇත්තේ පහත සඳහන් අයුරිනි’
කල්පය යනු යොදුනක් (සැතපුම් 16ක්) දිග” පළල” උස මහා කොටුවක් (ටැංකියක්) තනා එහි කොතගසා අබ ඇට පුරවා අවුරුදු 100කට වරක් එක් අබ ඇටය බැගින් ඉවත් කළොත් අබ ඇට ඉවර වෙයි’ කල්පය ඉවර නොවේ’ අති විශාල කාලාන්තරයකි’” අසංඛ්‍ය ගැන සඳහන් කර ඇත්තේ සංඛ්‍යාව මෙපමණැයි කිව නොහැකි අති දීර්ඝ  කාලයක් වශයෙනි’ නමුත් බෞද්ධ ග්‍රන්ථ විමසා බැලීමේදී අපට පහත සඳහන් විස්තර දැනගන්නට ලැබිණ’  අසංඛ්‍යයක මහත් බව දැක්වීමට විශ්වයේ පවත්නා විශාලතම වස්තු ද” නොගැණිය හැකි වස්තු ද උපමාවට ගෙන ඒවා මොන අයුරකින්වත් එයට සැසඳිය නොහැකි බව පෙන්වා දී ඇත’ එබඳු අනන්ත අප්‍රමාණ අසංඛ්‍යයක් ගෙවී ගියත් එයට වඩා අධික කාල පරිච්ඡේදයක් බුදුබව පතා පෙරුම් දම් පිරීමෙන් 2 බුදුවරුන් ලොව පහලවන බව ප්‍රකාශ කිරීමෙන් බුදු පදවියේ උත්තරීත්වයත්” දුෂ්කරභාවයත්” දුර්ලභතාවත්” ආශ්චර්යභාවයත් හැඟවීම බෞද්ධ ග්‍රන්ථ රචකයන්ගේ පරමාර්ථය වී ඇති බව පෙනේ’
අසංඛ්‍ය වර්ෂ ප්‍රමාණය දක්වා ඇති ආකාරය – සද්ධර්මාලංකාරය ඇසුරෙන්’
එක ඉදිරියේ බින්දු ප්‍රමාණය
දස දසයෙක් නම්  සියයෙක     2
දස සියයෙක් නම්  දහසෙක     3
සියක් දහසෙක් නම්  ලක්ෂයෙක    5
ලක්ෂ සියයෙක් නම්  කෝටියෙක    7
කෝටි සියයෙක් නම්  ප්‍රකෝටියෙක    9
ප්‍රකෝටි සියයෙක් නම්  කෝටි ප්‍රකෝටියෙක   11
කෝටි ප්‍රකෝටි සියයෙක් නම් නහුතයෙක    13
නහුත සියයෙක් නම්  නින්නහුතයෙක    15
නින්නහුත සියයෙක් නම්  හුතනහුතයෙක    17
හුතනහුත සියයෙක් නම්  ඛම්භයෙක    19
ඛම්භ සියයෙක් නම්  විෂ්ඛම්භයෙක    21
විෂ්ඛම්භ සියයෙක් නම්  අෙක‍ෂෟභිණියෙක    23
අෙක‍ෂෟභිණි සියයෙක් නම් බින්දුවෙක    25
බින්දු සියයෙක් නම්  අද්බුදයෙක    27
අද්බුද සියයෙක් නම්  නිරබ්බුදයෙක    29
නිරබ්බුද සියයෙක් නම්  අබබයෙක    31
අබබ සියයෙක් නම්  අටටයෙක    33
අටට සියයෙක් නම්  අහහයෙක    35
අහහ සියයෙක් නම්  කුමුදයෙක    37
කුමුද සියයෙක් නම්  සෞගන්ධියෙක     39
සෞගන්ධි සියයෙක් නම්  උත්පලයෙක    41
උත්පල සියයෙක් නම්  පුණ්ඩරීකයෙක    43
පුණ්ඩරීක සියයෙක් නම්  පදුමයෙක    45
පදුම සියයෙක් නම්  කථානයෙක    47
කථාන සියයෙක් නම්  මහා කථානයෙක   49
මහා කථාන සියයෙක් නම් අසංඛ්‍යයෙක    51
ඉහත විස්තර අනුව අසංඛ්‍ය යනු අංක එක ඉදිරියේ බින්දු 51කින් යුත් සංඛ්‍යාවකි’ ධර්ම ප්‍රදීපකාවේ ද” පූජාවලියේ ද මෙම කාලචක්‍රය දක්නට ලැබේ’ එහි ප්‍රකෝටියේ පටන් ඉදිරියට වෙනස්කම් ඇත’ මෙය නූතන භාවිතයට පරිවර්තන කරන්නට උත්සාහා කරමු’
එක ඉදිරියේ බිංදු ප්‍රමාණය
බිලියන   1  =  9
ටි්‍රලියන   1  =  12
කොඩිරිලියන  1  =  15
කුයින් මිලියන  1  =  18
සෙක්ස් මිලියන  1  =  21
සෙප් මිලියන   1  =  24
ඩක් මිලියන  1  =  27
නො නිලියන්  1  =  30 3
ඩෙසිලියන්  1  =  33
අන් ඩෙසිලියන්  1  =  36
ඩුඩ් ඩෙසිලියන්  1  =  39
ටේ‍ර ඩෙසිලියන්  1  =  42
ක්වට්ටෝ ඩෙසිලියන් 1  =  45
කුයින් ඩෙසිලියන් 1  =  48
සෙක්ස් ෙඩිසිලියන් 1  =  51
මෙවන් අතිවිශාල කාල පරාසයක් තුළ කෙනෙක් ඉපදී ඇත්තේ 550 වාරයක් නම් එක් උපතක දී ගෙවා ඇති අවුරුදු ගණන ඕනෑම අයෙකුව මවිතයෙනුත් මවිතයට පත්කරවන කරුණකි’ 550 ජාතක පොතෙහි සැබැවින්ම ජාතක කථා 550ක් නොමැත’
ඒ ගැන සවිස්තරාත්මකව පසුව කරුණු ඉදිරිපත් කරන්නට කැමැත්තෙමු’  නූතන විද්‍යාත්මක මතය වන්නේ මුළු මහත් විශ්වයේම වයස අවුරුදු බිලියන 20කට  වඩා නොමැති බවයි’ සාරාසංඛ්‍ය කල්ප ලක්ෂය කෙසේ නම් නූතන විද්‍යාත්මක මතය සමග එකඟතාවයකට ගෙන ඒමට හැකි ද යන්න ඔබම සිතා බලන්න’ බුදුවරයෙකුගේ පමණක් නොව ඕනෑම මිනිිසෙකුගේ ආයුෂ අඩු වැඩිවන ආකාරය පිළිබඳ බුදු දහම දරණ මතය ද ඉතා ව්‍යාකූල හා ඉතා අවිද්‍යාත්මක එකකි’  මිනිසුන්ගේ ආයුෂ ක්‍රමයෙන් පිරිහී ගොස් අවුරුදු දහය පරමායුෂය වන කාලයක් පැමිණෙන බව අභිධර්ම පොතපතෙහි සඳහන් ය’ ඒ කාලයේ දී රෝගවලින් හෝ යුද්ධයෙන් හෝ ආහාර නැතිවීමෙන් හෝ මහා මිනිස් විනාශයක් සිදුවන බවත් සඳහන් ය’ ඉතිරි වන ටික දෙනා පමණක් සුචරිතයෙහි හැසිරීම නිසා නැවතත් ආයුෂය වර්ධනය වන්නට පටන් ගනී’ ඒ ආයුෂ වැඩීම වර්ෂ අසංඛ්‍ය දක්වා වන බව පැවසේ’ එනමුදු දුසිරිතට හැරීම නිසා නැවතත් මිනිස්සු පිරිහීමට පටන් ගනිති’ ක්‍රමයෙන් පිරිහී දශ වර්ෂය පරමායුෂය වන කාලයට පැමණේ’ ඒ කාලයේ දී නැවතත් මිනිස් විනාශයක් වේ’
මෙලෙස මිනිස් ආයුෂ අවුරුදු 10ක් පටන් ගෙන අසංඛ්‍යය දක්වා වැඩී නැවත අවුරුදු 10 පරමායුෂය  වන තෙක් පිරිහීමට   ‘වන කාලය ‘අන්තඃකල්පය’ යැයි කියනු ලැබේ. මිනිසාට කොහෙත්ම සිතා බලන්නට වත් නොහැකි ආකාරයේ අතිශයෝක්තීන් අන්තර්ගත වී තිබිය
දී” විචාර බුද්ධියක් ඇති අයෙක් කෙසේ නම් බුදු දහම නිවැරදි මඟ ලෙස පිළිගන්නට ද? කේ’ ඇස් පලිහක්කාර මහතා  විසින් රචිත ‘පන්සීය පනස් ජාතක විවරණය’ යන ග්‍රන්ථයෙන් පහත සඳහන් කොටස උපුටා දක්වන්නට කැමැත්තෙමු’
‘ජාතික කථා ඛුද්දක නිකායට ඇතුළත් කිරීමේ දී එහි කතුවරයාගේ අරමුණු කවරේ දැයි දැන  ැනීමෙන් එය තේරුම් ගැනීමට පහසුවන බැවන් මෙහි දැක්වීමට පෙළඹුනෙමි’ එහි පැහැදිලි අරමුණු 3ක්.දක්නට තිබේ’ අප බොහෝ දෙනා සිතා සිටින්නේ බුදුරජානන් වහන්සේ බෝධිසත්ව සුමේධ තාපසයන් වශයෙන් දීපංකර බුදුන් පාද මුලේ මතු බුදු බව පතමින් පාරමී දම් පිරීමට අධිෂ්ඨාන කළ බැවින් ජාතක පොත පුරා දස පාරමිතා දක්වන ජාතක කථා තිඛෙන බවය’
සත්‍යය එය නොවේ’ පන්සීය පනස් ජාතක (ප’ප’ජා) පොතෙහි දක්නට ඇත්තේ පාරමිතා දක්වන කථා 58ක් පමණය’  ‘’’’’’’’ පාරමිතා කථා 58 ට
අමතරව බණ උපදෙස් ගුණදම් ආදි දක්වන කථාද ප’ප’ජා පොතේ තිබේ’ ඊටත් බාහිරව කිසිදු ධර්මයක් දක්වන්නේ නැති කථා 180ක් පමණ එහි තිබේ’’’’ මෙ සියළු කථාවල නොවරදවා පොදුවේ දැක්වෙන කරුණු දෙකක් දක්නට තිබේ’
*1’ මේ කථා දේශනා කළේ සර්වඥයන් වහන්සේ බව හා
*’ සියළු කථාවල නොවරදවා දක්වන්නේ උන්වහන්සේ පිළිබඳ අතීත ජාතිවල සිදු වූ කථා බවය’
එනම් උන්වහන්සේගේ පුනරුත්පත්ති කථාය’
මෙම කරුණු දෙක ගත්කළ බුදුරජානන් වහන්සේ පුනරුත්පත්තිය දේශනා කළ බව  පෙන්වීම ප්‍රධාන අරමුණ බවට පත්වී ඇත’ චතුරාර්ය සත්‍යයේ පුනරුත්පත්තිය ගැන සඳහන් නොකරන බුදුන් වහන්සේ තම මුළු ශාසන කාලය තුළ දී ඊට විරුද්ධ දේශනා පවත්වමින් සිටියා දැයි යන ප්‍රශ්නය මතුවේ